Чеди-Хөл кожууннуң Хендерге сумузунда Алдар аллеязынга тускай шериг операциязының киржикчизи Начын Болдурганың чырык адын мөңгежидип, тураскаал самбыраны ажытканын Б.К. Монгул-оол аттыг культура бажыңы дыңнаткан.
Дайынчының угбазы, уруу, төрелдери, чагырга чериниң, культура одааның, школаның коллективи база хендергежилер ада-чуртчу хемчегге чыглып келген. Олар сактыышкын езулалынга киржип, тураскаал баарынга чечектерни салган.
Чыылган улус Начын Болдурганы биче сеткилдиг, дузааргак кижи кылдыр шупту билир болгаш хүндүлээр турган. Эрес-дидим чаңгыс чер чурттуунуң маадырлыг чоруун хендергежилер кезээ мөңгеде утпас.
«Ак» деп дыйынчы кыйгылыг маадыр Ак-Тал сумузунга хөй ажы-төлдүг Оюжук Донгакович биле Анна Тулушевна Болдургаларның өг-бүлезинге сес дугаар оглу болуп төрүттүнген. Школаны 2004 чылда дооскан. 2024 чылдың сентябрьда ол дайынчы даалгалар күүседип тургаш, амы-тынындан чарылган.
Начын Болдурганы Эрес-дидим чоруктуӊ ордени-биле мөчээн соонда шаңнаан.
Тураскаал самбыра – Ада-Чурт камгалакчыларының маадырлыг чоруунга хүндүткел, эрес-дидим чоруктуң болгаш шериг хүлээлгезинге шынчы чоруктуң айтыкчызы. Өзүп орар салгал маадырларын билир ужурлуг.
Алдар аллеязының девискээринде көскү черни Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи Доңгак Бегзи-Хуурактың тураскаалы ээлеп турар. Фронтучу 1943 чылда өске тыва эки турачылар-биле бир дөмей, Кызыл Шеригге дузалажып, немец-фашист эжелекчилерни чылча шапчыры-биле фронтуже чорупкан. Ол ССРЭ-ниң хөй националдыг чоннары-биле кады дайынның аар-берге чылдарын эрткен.