Россияның шупту регионнарында ышкаш, Тыва база бүзээлеткен Ленинградтың маадырларынга болгаш хоорай чурттакчыларының эрес-дидим база шыдамык чоруунга тураскааткан «Блокада хлеви» деп чаңчылчаан сактыышкын акциязын эгелээн.
Акция 1943 чылдың январь 18-те Ленинградты бүзээлелден хостаанының 83 чылдаанга тураскааттынган. Бир чыл ажыр уламчылаан хоорайның бүзээлели Ленинград фронтузунда байдалга улуг рольду ойнаан.
Кызылдың чалыы армейжилери январь 20-де хемчегни эгелээн. Республика найысылалының база кожууннар кудумчуларынга хлеб кескиндизин үлеп, тиилелгениң өртээн болгаш ленинградчыларның маадырлыг чоруун кижи бүрүзүнге база катап сагындырар. Январь 27-де Тиилелгениң эки турачылары база шак ындыг акцияны база эрттирер.
«Чылдың-на эртип турар сактыышкын акциязынга киржилге чуртувустуң төөгүзүн хандыр билип, Улуг Тиилелгеге хамаарылгалыг хоочуннарга өөрүп четтиргенин илередир арганы берип турар» – деп, «Чалыы армия» хөй-ниити шимчээшкининиң регионалдыг штавының удуртукчузу Айдың Шивидек демдеглээн.
Он хонуктуң акциязы январь 18-те эгелээш, фашистиг бүзээлелден Ленинградты бүрүнү-биле хостаан хүн – январь 27-ге чедир уламчылаар. Бо хүннер Ада-чурттуң Улуг дайынының эң-не когаралдыг болгаш уттундурбас болуушкуннарының бирээзи болуп төөгүде артып, маадырлыг чоруун көргүзүп, ол бүгүнү шыдажып эрткен кижилерге сактыышкынының болгаш өөрүп четтиргенин илередириниң үези болур.
Акцияның ылгавыр демдээ болур 125 грамм хлеб – 872 хонук үргүлчүлээн бүзээлелдиң эң берге айларында Ленинградтың чурттакчыларынга хүнде берип турган эң эвээш чем болур. Аңгы-аңгы медээлерден алырга, бүзээлеттинген хоорай 692 муңдан бүдүн чартык сая чурттакчыларын чидирген, оларның хөй кезии аштап өлген.
Тываның өөредилге черлеринде эки турачылар организациялары ол чылдарның болуушкуннарының дугайында сактыышкынны аныяк-өскенге арттырарынче угланган темалыг хемчеглерни эрттирип турар. Өөреникчилер блокаданың төөгүзүн база ленинградчыларның кадыг-дошкун шенелделерлиг маадырлыг чоруун билип алыр. Сактыышкын кичээлдеринде, ужуражылгаларда бүзээлеттирген хоорайның амыдыралын база бүдүрүлгелерниң, эмнелге албан черлериниң, уруглар бажыңнарының, школаларның канчаар ажылдап турганын тайылбырлаар.
Темалыг делгелгелер ол үениң чуруктарын, документилерин база экспонаттарын делгээр. Интерактивтиг программалар Ленинградтың бүзээлеттиргениниң төөгүзүн ханы билип алырынга дузалаар көргүзүглерни планнаан.
Ол коргунчуг болуушкуннарның дорт херечилери болур каш кижи Тыва Республикага чурттап чораан. 2024 чылдың июнь айда оларның сөөлгүзү болур Борис Подгорный чырык өртемчейден чарылган. Борис Борисович 1967 чылдан тура республикага чурттап, аңгы-аңгы организацияларга бүгү назынында чолаачылап ажылдаан. Ол аныяктар-биле ужуражып, Ада-чурттуң Улуг дайынын болгаш Ленинград бүзээлелин боду караа-биле көрген болгаш, ол болуушкуннарының дугайында төөгүп чораан.