Тывага 2026 чылда «Амыдыралга инфратургузуг» национал төлевилел, ол ышкаш «Тыва Республиканың транспорт системазын хөгжүдери» база «Көдээ суурларның комплекстиг хөгжүлдези» күрүне программалары-биле 90 километр орук шывыын чаартыр.
ТР-ниң Орук-транспорт комплекс яамызының дыңнатканы-биле алырга, Р-257 федералдыг автооруктуң (859-870 км болгаш 1096-1103 км) ниитизи-биле 18 километр узун ийи участогун, ол ышкаш 59 километр регионалдыг болгаш муниципалдар аразының оруктарын чаартыр. Ол дээрге Кара-Хаак, Шамбалыг, Шеми, Ак-Тал, Булуң-Бажы суурларже кирер оруктар-дыр.
Кызыл – Эрзин – Күрүне кызыгаары (2 км), Кызыл – Сарыг-Сеп (0,62 км), Суг-Аксы – Ишкин (3,3 км), Тээли – Бай-Тал (1,84 км), Кызыл – Мажалык – Аянгаты (4,4 км), Сарыг-Сеп (7,57 км), Самагалтай - Ак-Чыраа (7,5 км), Хандагайты - Ак-Чыраа (6,5 км) а автооруктар участоктарынга септелге ажылдары планнаттынган. Оон аңгыда Абакан, Шанган, Чес-Булуң, Бүрен хемнер кежир көвүрүглерни чаартыр. Хемчик хемни кежир көвүрүгде ажылдың бирги чадазының септелге ажылдары эгелээр.
Делегей чергелиг сарыг шажын шуулганынга белеткел үезинде республиканың найысылалында чеди километр орукту септеп чаартыр. Тодаргайлаарга, Московская, Салчак Тока, Абаканская, Комсомольская, Интернационалная, Кызыл Партизаннар, Дружба, Ленин, Каа-Хем, Щетинкин-Кравченко, Казачья кудумчуларынга чаагайжыдылга ажылдарын планнаан. Оон аңгыда 500 ажыг машина тургузар черлерни тургузар, тротуарларны чаагайжыдар, кудумчу-орук четкизин чырыдар.
Республиканың кол чурттакчылыг черлеринде алды километр узун оруктарны чогуур деңнелче киирер. Ол дээрге Шагаан-Арыгда Октябрьская, Эрзин суурда Иргит Шагдыржап, Ак-Туруг суурда Ленин, Мугур-Аксы суурда Саны-Шири кудумчуларының участоктары база Хандагайты суурда Школьный белдири болгаш Кур-Чер суурже кирер орук-тур.
Сөөлгү беш чылда Тываның шупту муниципалдыг тургузугларында 700 ажыг километр оруктарны чогуур деңнелче кииргенин демдеглезе чогуур. Школалар, эмнелгелерже дорт болгаш айыыл чок оруктарны кылган, чурттакчылыг черлер аразында харылзааны экижиткен. Кожууннарның административтиг төптеринче баар оруктарны мурнады кылган. Чижээ, Бай-Хаак, Сарыг-Сеп, Чадаана, Ак-Довурак, Хову-Аксы, Самагалтай, Эрзинче кирер оруктар элээн экижээн. Ооң мурнунда ындыг хемчеглер чоруттунмайн турган Хадың, Аржаан, Бажың-Алаак, Бай-Тал, Шеми база Булуң-Бажы дээн ышкаш кыдыкы суурларның чаартылгазы эгелээн.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чурттакчылар-биле дорт дамчыдылга үезинде, оруктарның айыыл чок чоруу регионалдыг чазактың мурнады шиитпирлээр айтырыы болуп артканын дыңнаткан. «Амгы үениң технологияларын ажыглап турар бис: орук белдирлеринде болгаш чадаг кижилер эртер черлерде «угаанныг» камералар болгаш системаларны тургускан. Оон аңгыда «орук шаптараазыннарын», чырыдылганы, чадаг кижилерге камгалалды чер бүрүзүнге тургузар бис» – деп, Тываның Баштыңы демдеглээн.
Тывага 2030 чылга чедир ам-даа 750 километр орукту септээри планнаан.