Ыраккы Кызыл-Хаяга сумунуң хүндүлүг чурттакчылары Дадар-оол биле Ульяна Иргиттерниң чырык адынга тураскааткан Мөген-Бүренниң арбаннар аразынга лапта оюнун эрттиргенин Мөңгүн-Тайганың төпчүткен ном саң системазы дыңнаткан.
Дадар-оол Шагдырович Мөген-Бүрен суму чагыргазын хөй чылдарда удуртуп чораан дарга, хөй-ниитиниң тергиини, спорттуң нептередикчизи. Хөй улус чон-биле ажылдап чораан өгбениң чырык адын сактып, тус черниң чурттакчылары оюнга идепкейлиг киришкен.
Улуг улустуң ойнап чорааны оюнун аныяк-өскен аразынга катап нептередир сорулгалыг хемчег сумунуң тос арбанының командаларын хаара туткан. Киржикчилер солун болгаш көрүштүг оюннарны көргускен. Төнчү оюннар эң дүшкүүрлүг болган. Шөл долдур чыглып келген чоннуң, аарыкчыларларның каткы-иткизи чаңгыланып турган.
Бирги черни, удурланыкчыларын алды секунда ажып турда, Кошкар-оол арбанының командазы чаалап алган. Кошкар-оол кудумчузу – бо хүннүң маадырларының кожалары-биле эп-найыралдыг чурттап чораан арбаны. Шаңналы – 50 000 акша (деткикчилер – Дадар-оол Шагдыровичиниң чоок төрелдери).
Ийиги черде Дагылган арбаны (20 000 акша), үшкү черде Хорлуу арбаны (15 000 акша), дөрткү черде Кечил арбаны (10 000 акша).
Кызыгаар заставазының ажылдакчылары Чоргаар арбанын эң-не хөй чаг тутканы дээш, ойнакчы бүрүзүн торт, амданныг шайлар-биле шаңнаан. Ол ышкаш Дагылган арбанынга эң-не чараш оюнну көргускени дээш 20 литр бензинни деткимче кылдыр бергеннер.
Бай-Оваа арбаны ойнакчыларның чаңгыс аай чараш хеви дээш улуг серге-биле, Сугу арбаны эң-не эрес-кашпагай, шыдың чоруу дээш, Тываның 100 чыл арбаны эң-не чараш таныштырылга дээш, И. Самбу арбаны эң-не часпайн согары дээш 5000 акшалар-биле шаңнаткан.
Чырык чер кырынга кайгамчыктыг кижилер чоруур, оларның кылган ажыл-ижи, эвилең-элдек чоруу, чымчак көрүжү, чугаазы, каткызы, хоюг үнү чоннуң сагыш-сеткилинге кезээ мөнгеде уттундурбас дириг, чырык, чылыг сактыышкын болуп артып калыр. Ындыг улустуң бирээзи – Дадар-оол Шагдырович биле Ульяна Мамбыштайовна Иргиттерниң өг-бүлези.