Федералдыг Кадык камгалал яамызы «Көдээ черниң эмчизи» күрүне программазынга киришкеш, көдээ черже ажылдап чорупкан Тывадан аныяк тускай мергежилдиг дугайында бодунуң социал четкилерде курлавырларынга парлаан.
Аныяк фельдшер Чамбал Оваадай Тоолайлыг суурда фельдшер-акушер пунктузунда ажылдап эгелээн. Кызылда республиканың эмчи колледжизинге «Эмнээшкин херээ» мергежилди дооскаш, шериг хүлээлгезин эрттирген. Ооң соонда сес ай дургузунда тускай шериг операциязының девискээринге фельдшер болуп албанын эрттирип чораан.
Чамбал Оваадай шериг соонда, бодунуң тускай мергежили-биле улаштыр ажылдаар дээш, төрээн кожуунунче чанып кээр күзелин илереткен турган. Ынчангаш Тоолайлыгга фельдшер херегин билип кааш, артып каар деп шиитпирлээн. «Мында улуска мээң дузам дыка херек» – деп, ол демдеглээн.
Ам аныяк фельдшер аарыг кижилерни хүннүң-не хүлээп, аарыын үе-шаанда тодарадып, эмнээшкинни чорудуп турар.
«Чамбал Оваадай – көдээ черже көжүп, ажылдаар чоруур эмчи ажылдакчыларын деткиир угланыышкынныг «Көдээ черниң эмчизи» программаның киржикчизи» – деп, онзалап айыткан.
Оон аңгыда, «Кадык камгалалы» национал төлевилелдиң кадык камгалалының эгеки чадазын эде чаартыр программазы-биле Тоолайлыг суурда 2022 чылда туттунган фельдшер-акушер пунктузун Чамбал Оваадай удуртуп турарын демдеглээри чугула.
ТР-ниң Кадык камгалал яамызының дыңнатканы-биле алырга, республика 2026 чылда «Көдээ черниң эмчизи» программа-биле 36 тускай мергежилдигни көдээ черлерже ажылдадып чорударын планнаан. Оларның аразында 33 эмчи болгаш үш ортумак эртемниг медицина ажылдакчызы бар. Күрүне программазының киржикчи бүрүзү чаңгыс катап төлээр компенсацияны алыр: көдээ суурларга ажылдаар эмчилер ийи сая рубль, 50 муң чедир чурттакчылыг хоорайларга ажылдаар кылдыр чеде берген эмчилерге болгаш ортумак эртемниг медицина ажылдакчыларынга бир сая рубль акша көрдүнгенин сагындыраал.
Бо хүнге чедир алды тускай мергежилдиг (дөрт эмчи база ийи ортумак эртемниг медицина ажылдакчызы) чаңгыс катап төлээр төлевирни алгаш, Бай-Тайга, Тес-Хем, Мөңгүн-Тайга, Өвүр, Таңды кожууннарда ажылдап турар.
Мөңгүн-Тайга, Тожу, Тере-Хөл дээн ышкаш ыраккы кожууннарже чоруткан эмчилер эмнелге албан черлеринде ажылчын олуттар даңзызынга дүүштүр чаңгыс катап бир сая рубль немелде компенсация төлевирин алыр аргалыг регионалдыг программага база киржип, 2026 чылда ол төлевирни ап болуру көрдүнген. Ооң дугайында тодаргай медээни Тыва Республиканың Кадык камгалал яамызының Организастыг-эрге-хоойлу болгаш кадр хандырылгазының килдизиниң дараазында адрезинден айтырып болур: Кызыл хоорай, Московская кудумчузу, 2 дугаар бажың, 323 дугаарлыг өрээл, харылзажыр телефону: 8 (39422) 5-61-43, электроннуг почтазы: kadry.mzrt@mail.ru.
Эрткен чылын республиканың көдээ суурларынче программа деткимчези-биле, кадык камгалалының 34 ажылдакчызы – 31 эмчи болгаш үш фельдшер аъттаныпканын сагындыраал. Тожу, Барыын-Хемчик, Таңды, Чаа-Хөл, Өвүр, Эрзин, Сүт-Хөл дээш оон-даа өске кожууннарже оларны чоруткан. Оларның аразында 7 терапевт, 5 хирург, 5 педиатр, 4 фтизиатр, 2 невролог, 2 стамотолог база психиатр-нарколог, анестезиолог-реаниматолог, инфекционист, отоларинголог, кардиолог, травматолог-ортопед эмчилер бар. Бөгүнде Адыр-Кежиг, Алдан-Маадыр, Шивилиг суурларның фельдшер-акушер пунктуларында үш фельдшер чурттакчыларга эмчи дузазын көргүзүп турар.
Медээни болгаш чурукту ТР-ниң Чазааның парлалга албанындан алган