Тываның Чазаа республиканың Кадык камгалал яамызының ажылдап кылганы «Кадыкшыл быжыглаар болгаш камгалаар хүрээлелди тургузары» деп программаны бадылаан. Документиниң тайылбырындан алырга, программаның кол сорулгазы – 2030 чылга чедир кадык амыдыралдыг чурттакчыларның үлүүн 1,5 катап көвүдедир азы амгы 26 муңдан 40 муң кижи чедирер.
Программа кижилерниң кадык амыдыралче базымын болгаш таакпылаар болгаш арагалаар дээн ышкаш хоралыг чаңчылдардан ойталаарынче чүткүлүн бедидеринче угланган хемчеглер дамчыштыр сорулгазын чедип алыр.
Тыва Республика арага ажыглаанының көргүзүү-биле (арыг этанол) мындыг сан-чурагайны көргүзүп турар: кижи санынга онааштыр 4,71 литр болуп, 5,6 литр үстүкү деңнелден эвээш. Россия Федерациязында ооң ортумак деңнели 8,06 литр, ынчангаш регионда байдал Россияның ортумак деңнелинден 1,7 катап чүгээр.
Ол ышкаш улустуң (18 хардан өрү) таакпы тырттары эвээжээни демдеглеттинген. Тывада ол көргүзүг 14,95 хуу, азы тургустунган 15,44 хуудан эвээш.
Кадыкшыл быжыглаар хүрээлелди тургузар адырда российжи ортумак көргүзүгден элээн чыдып каап турары-биле ол айтырыгны шиитпирлээри чугула. Чижээ, Тывада 100 муң кижиге онаажыр спорт объектилериниң саны Россияның ортумак көргүзүүнден дөрт катап эвээш – 87 болза, Россияда 448.
Ындыг-даа болза, программаның авторлары салдынган план долузу-биле күүсеттинип болур деп санап турар. 2024 чылда Тывага чарлаан Кадыкшыл чылы база 2025 чылда эгелээн «Кадыкшыл кижи бүрүзүнге» регионалдыг программа дээн ышкаш төлевилелдерниң түңнелдери ону бадыткап турар.
Бо төлевилелдерниң ачызында республика кадык амыдыралга бердинген чурттакчыларның саны-биле Россияда мурнуку черде апарган. Азы 60 муң ажыг өреге аразынга Росстаттың эрттирген шинчилелдери кадык амыдыралды сагып, спорт-биле доктаамал өңнүк кижилерниң саны элээн көвүдээнин тодараткан.
