Мал-маган ээлери демнежип, шынарлыг кажаадан кылып алыры чугула

Улуг-Хем кожууннуң улуг мал эмчизи Римма Оюн мал-маганның онза айыылдыг халдавырлыг аарыгларын болдурбас талазы-биле чорудуп турар ажылының дугайында таныштырган.

– Кожууннуң мал эмчилери көрдүнген план езугаар шинчилелдер, профилактиктиг ажылдар база халдавырлыг аарыгларга удур ажылды чорудуп турар.

Эрткен дөрт айда халдавырлыг аарыгларга удур (сибирь язвазы, ящур, калчаа аарыы, эмкар) 19249 камгалал тарылганы салган. Мал эмнелгезиниң диагностика кабинединге бруцеллезка, сапка, лейкозка база өске-даа халдавырлыг аарыгларга 18919 шинчилелдерни чоруткан. Федералдыг болгаш Тываның ветеринарлыг лабораторияларынга мониторинг хыналдазынче кожууннуң малының 144 анализин аңгы-аңгы халдавырлыг аарыгларга хынадыры-биле чоруткан. Малдан алган продукцияның (сүт, эът) база балыктың хыналдазын мал эмчилери доктаамал чорудуп турар. Бо чылды төндүр онза аарыгларга удур ажыл уламчылаар.

Халдавырлыг аарыгларга удур дезинфекция кылырда, сугга хоюткан эмнерни куткаш чүктеп алыр чаштырар дериг-херекселдер-биле эмнелге четчеленген. Малдан кижилерже дамчып болур халдавырлыг аарыглар онза айыылдыг. Ынчангаш, мал-маган-биле харылзаалыг ажылдап чоруур мал эмчилери боттары база сибирь язвазынга, калчаа аарыынга, бруцеллезка, саргы энцефалидинге удур камгалал тарылганы ап турар.

Халдавырлыг аарыгларга удур камгалал тарылга чорударда, мал эмчилеринге кожууннуң сумуларында, Шагаан-Арыг хоорайда таарымчалыг байдал тургустунмаан. Малды шарып-тударынга артык үе-шак негеттинер, ынчангаш тускай кажааларны кылып алырын каш удаа сагындырып турбуже, бо ажыл чаңгыс черде тапталып, ажыл чоруттунмайн турар.

Хууда-даа, арат-даа мал-маган тудуп турар кижилер малының бажын өстүрүп, халдавырлыг аарыглардан камгалап алыксаар болганда, малды тарыдар, хан алыр кажааларны кылып алыры оларга дорт хамаарылгалыг. Ынчангаш, мал ээлери боттары демнежип, шынарлыг кажаадан кылып алыры – чаңгыс хүннүң ажылы.