Тываның Баштыңы [id360104045|Владислав Ховалыг] делегей чергелиг IV сарыг шажын шуулганның шөлдеринге ажыл албан ужуражылгаларын база уламчылаан. Россияның Даштыкы херектер сайыдының шажынчы хостуг эргелер талазы-биле тускай төлээзи Михаил Мелехтиң киржилгези-биле Кыдат Улус Республиканың албан езузунуң делегациязынга ужурашкан.
Россияда Кыдат Улус Республиканың бүрүн эргелиг сайыды Тан Гуоцай база Кыдаттың Цзунсин сарыг шажын ассоциациязының даргазының оралакчызы кыдат таланың делегациязын баштаан.
Тывага болгаш ооң чонунга сарыг шажын чаңчылдарын кадагалап, сайзырадып чорууру дээш кыдат аалчылар өөрүп четтиргенин илереткен. Олар республиканың найысылалы-биле таныжып, шуулганның хемчеглеринге киржип, улуг хемчегниң организакчыларының ажылын мактаан. Ындыг ужуражылгалар чоннарны чоокшулаштырып, ниитизи-биле тайбыңны быжыглаар деп бүзүрелин база илереткен.
«Бөгүн Россия биле Кыдаттың кады эштежилгези өөредилгеден эгелээш, улуг инвестицияларга чедир, шупту адырларда доктаамал өзүп турар. Чижээ, «Лунсин» даг-тывыш компаниязы-дыр. Ол Тываның кол үндүрүг төлекчилериниң бирээзи болурундан аңгыда, республиканың социал амыдыралынга идепкейлиг киржип турар» – деп, Владислав Ховалыг ужуражылга соонда бодунуң албан езузунуң блогунда демдеглээн.
Амгы үеде компанияның акша-хөреңги деткиишкини-биле Тожу кожууннуң Тоора-Хем суурда уруглар садын тудуп турарын ол сагындырган. Объект тудуунче инвестор 600 сая рубльди киирген. Төлевилел езугаар тудуг 3000 дөрбелчин метр хире черни ээлеп, 160 уругну таарымчалыг, амгы үениң аянныг байдалынга дүүшкен школа назыны четпээн өөредилге чери-биле хандырар. Уруглар садын келир чылын ажыдары планнаттынган. Тус черниң чурттакчыларының үрде манааны чугула болуушкун-дур, чүге дизе Тожу кожуунда школа назыны четпээн уруглар черлери-биле хандырылга нарын айтырыг болуп артпышаан.
«Бистиң кады ажылдажылгавыс моон-даа соңгаар сайзыраар дээрзинге бүзүрээр мен» – деп, Владислав Ховалыг бижээн.
Тываның Чазаа биле «Лунсин» компания 2045 чылда чедир кады ажылдажылга дугуржулгазынга атты салганын сагындыраал. Документиде кыдат инвесторларның бүдүрүлге ажыл-чорудулгазын чорудуп турары Тожу кожууннуң девискээринге элээн каш социал инфратургузугну хөгжүдеринче угланган эгелээшкиннерни боттандырарын саналдаан.
Ужуражылга үезинде аалчылар чурттар аразында стратегтиг эштежилге соруу-биле кады ажылдажылганың бедик деңнелин тудуп, ам 25 чылын демдеглеп турар харылзаалар Россия биле Кыдаттың аразында кожа-хелбээ, эп-найырал болгаш кады ажылдажылга дугайында керээге бердингенин катап база бадыткаан. Оон аңгыда, чугаалажыышкыннарның түңнелинде Кыдат биле Россияның сарыг шажынчыларының аразында өөредилге төлевилелдерин кады чорудар дугайында дугайында дугуржулга чедип алган. Ийи чурттуң күрүне эрге-чагырга органнары база Сарыг шажын өөредилге болгаш эртем-шинчилелдер деткиир фонд бүрүн эргелиг төлээлер болур.
