Август 3-те Тывада хуу кижилерден өнчү-хөреңги үндүрүглериниң өрезин чыыры-биле бир айның шалыпчы айы чарлаттынган. Ооң кол сорулгазы – өрениң ниити түңүн эвээжедири база эки тураның төлевирлери дамчыштыр республика бюджедин долдурары. Кампания сентябрь 3-ке чедир уламчылаар.
Тываның Саң-хөө яамызының дыңнатканы болза, 2026 чылдың июль 1-ге чедир хуу кижилерниң өнчү-хөреңги үндүрүглеринде ниити өрези 125 сая рубль чеде берген. Тодаргайлаарга, өнчү үндүрүглеринге 19 сая, транспорт үндүрүглеринге 60 сая, чер үндүрүглеринге 46 саян рубль өре чыглы берген.
Тываның Чазаа шалыпчы айның хемчеглер планын бадылаан. Документ езугаар муниципалдыг район чагыргалары үндүрүг чыылдазын организастаар болгаш эрттирер ажылчын бөлүктерни тургускан. Үндүрүг органнары муниципалдыг эрге-чагырга-биле кады, өрелиг кижилерге суд киржилгези чокка өрелерин боттары төлеп алырынче угланган тайылбыр ажылын чорудар.
Ажылчын бөлүктер өрегелерни кезип, өнчү-хөреңги үндүрүглерин төлээриниң чугулазын хамаатыларга дыңнадыр. Ол ышкаш Орук шимчээшкининиң айыыл чок чоруунуң күрүне инспекциязының доскуулдарынга рейдилерни организастаар, аңаа федералдыг суд пристав албанының, Иштики херектер яамызының, Россияның федералдыг үндүрүг албанының республика талазы-биле ажылдакчылары киржир. Улуг түңнүг өрелиг үндүрүг төлекчилеринче онза кичээнгейни салып, олар-биле аңгы чугааны чорудар. Оон аңгыда, чурттакчыларга эптиг болзун дээш, өрезин хынадыр болгаш ону төлээр көжүп чоруур офистер ажылдаар.
Шалыпчы айның неделя санында чыгдынган үндүрүглерниң сан-түңүнге рейтингини тургузуп, кампанияның түңнелинде ол рейтингини Тываның Чазаанче киирер.
Шалыпчы айның дургузунда чурттакчы чоннуң өнчү-хөреңги үндүрүглеринде өрезин эвээш дизе 9,5 сая рубльге, ооң иштинде чер үндүрүглерин 1,6 сая рубльге, өнчү-хөреңги үндүрүглерин 1,2 сая рубльге, транспорт үндүрүглерин 6,7 сая рубльге эвээжедири көрдүнген.
Хамаатылар өнчү-хөреңги үндүрүглерин аңгы-аңгы аргалар: банкоматтар азы Ажаалга банкызының мобильдиг капсырылгазы таварыштыр, квитанцияда QR-код азы УИН-биле, www.nalog.ru деп сайтыда «Кижиниң хууда кабинеди» интернет-сервис, www.gosuslugi.ru порталда Россияның Федералдыг үндүрүг албанының «Кижилерниң үндүрүглер болгаш чыылдалар төлевири» электроннуг сервис таварыштыр база почта салбырларынга төлеп ап болур.
Россияның Федералдыг үндүрүг албанының Тывада эргелелинден (Кызыл хоорай, Московская кудумчузу, 8) азы 8 (394-22) 9-40-00 дугаарлыг изиг шугумунче долгааш, өнчү-хөреңги үндүрүглерин төлээринге хамаарышкан айтырыгларны салып болур.
Өнчү-хөреңги үндүрүглери муниципалдыг бюджеттерже шилчип, оларның орулгаларының кол кезээн тургузуп турарын тускай мергежилдиглер сагындырган. Үндүрүглерни төлевези азы шуптузун төлевези үндүрүг төлекчилериниң чурттап турар суурлар болгаш хоорайларының хөгжүлдези болгаш чаагайжыдылгазынче угланган хемчеглерниң акшаландырыышкынын кызырып турар.