Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Озвучка выделенного текста
Настройки
Обычная версия
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы
(видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию
Настройки Обычная версия
Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы (видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию

Сес чүс ажыг кижи «Чедингир чер» төлевилел-биле чер участоктарын алган

2 июня 2026
2

«Чедингир чер» төлевилелди боттандырып эгелээнден бээр ооң киржикчилери-биле 829 дугуржулга керээзи чардынган деп, ТР-ниң Чер болгаш өнчү хамаарылгаларының яамызы дыңнаткан.

Тываның Баштыңы [id360104045|Владислав Ховалыгның] эгелээни төлевилелде хууда чуртталга бажыңнарын тударынга чер участоктарын халас бээри көрдүнген. Регион чурттакчыларының төлевилелге сонуургалы дыка улуг.

Тываның Чазааның хуралынга программаны боттандырганының түңнелдерин сайгарган. Эрткен чылда төлевилел күүселдези-биле черни халас ажыглаарының 700 ажыг дугуржулга чардынган. «Бо дээрге республикада чуртталга байдалын экижидеринге болгаш биче суурларның хөгжүлдезинге чугула базым-дыр» – деп, Владислав Ховалыг МАХ-та бодунуң каналынга демдеглээн.

Чер яамызының дыңнатканы болза, төлевилел күүселдези-биле халас ажыглаар чер участоктарын бээриниң дугайында шупту 2246 билдириишкин кирген. Амгы үеде 829 керээ чардынган, баш бурунгаар сайгарылга чадазында 391 билдириишкин бар, 205-и албан черлер аразының хыналдазында. Тускай шериг операциязының киржикчилери болгаш оларның өг-бүле кежигүннери идепкейжизин көргүзүп турар – ол категорияның хамаатыларындан 73 билдириишкин кирген.

Тываның 17 муниципалдыг тургузуу «Чедингир чер» төлевилелди боттандырып турар, чурттакчы чоннуң саны 10 муңдан эвээш чурттакчылыг черлер участоктарны бээри көрдүнген. Кызыл, Ак-Довурак, Шагаан-Арыг, Чадаана хоорайлар, ол ышкаш Кызыл кожууннуң Каа-Хем сууру аңаа хамаарышпас. 2024 чылдың декабрьда Тыва Республиканың «Чер дугайында» Конститусчу хоойлузунга өскерилгелерни киирип, хууда чуртталга бажыңнарын тударынга халас черлер бээр эргелерни калбарткан.

Төлевилелдиң кол негелдези – киржикчи бир чыл иштинде ол участокка чурттаар оран-сава тудуун эгелээр, а беш чыл эрткенде өнчү-хөреңгини бүрүткедир хүлээлгелиг. Бажыңны тудуп, бүрүткеткен соонда, өнчү ээзи чер участогун кадастр өртээнге даянып тодараткан өртек-биле ону садып алыр эргени алыр.

Төлевилелге киржилге талазы-биле арга-сүмени алырда болгаш билдириишкинни киирерде, чер участогун алыр деп турар муниципалдыг тургузуг чагыргазы-биле харылзажыр.