2023 чылдың июньда ажылдап эгелээн “Ада-чурттуң камгалакчылары” күрүне фондузунуң Тывада салбырынче тускай шериг операциязының хоочуннарындан база оларның өг-бүлелеринден 15 муң ажыг билдириишкиннер кирген. Оларның 96 хуузу чогумчалыг шиитпирлеттинген.
Эң нептереңгей дилеглер аразында социал деткимче хемчеглери, чогуур төлевирлер, дайынчы хөделиишкиннер хоочуннарның шынзылгазын болгаш юридиктиг дуза алырынга хамааржыр айтырыглар бар. 2025 чылда салбырның координаторлары тускай шериг операциязының хоочуннарынга дуза чедирер айтырыглар талазы-биле 4000 ажыг дилегни ажылдап көрген.
«Ада-чурт камгалакчылары» күрүне фондузу Тываның Чазааның, регионалдыг яамыларының болгаш ведомстволарының, тус чер бот-башкарылга органнарының, федералдыг ведомстволарның территориалдыг кезектериниң деткимчези-биле кады, тускай шериг операциязындан ээп чанып келген хоочуннарга комплекстиг деткимче хемчеглерин көргүзүп турар. Бо чугула ажыл ведомстволар аразында сырый кады ажылдажылгага үндезилеттинген болгаш билдириишкин киирген хоочун бүрүзүнге болгаш маадырларның өг-бүлелеринге боттуг сагыш човаашкын болур» – деп, күрүне фондузунуң удуртукчузу Мерген Кызыл-оол чугаалаан.
Ылаңгыя 2025 чылда күрүне фондузунуң салбыры хоочуннардан болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринден өөредилге болгаш эде белеткел талазы-биле 100 ажыг дилегни алган. «Россияда ажыл» регионалдыг кадрлар төвү-биле кады ажылга тургузар талазы-биле дуза дилеп билдириишкин киирген кижи бүрүзүнге бот-тускайлаң ажыл-чорудулга планын «Россияда ажыл» шөлчүгеште ажылдап кылгаш, ында профессионал угланыышкын болгаш хостуг ажылчын олуттар дугайында медээлерни киирген. Ооң түңнелинде тускай шериг операциязының 68 хоочуну (45,9 хуузу), оларның аразында 7 инвалид кижи ажылды тыпкан. Оларны тус чер бот-башкарылга органнарында, эмнелге албан черлеринде, хуу компанияларда ажылдарже тургускан.
Тускай шериг операциязының хоочуннарынга болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринге деткимче хемчеглериниң бирээзи – социал керээге үндезилээн күрүне деткимчези. 2025 чылда «Ада-чурт камгалакчылары» фондузунуң салбырынга үш тускай комиссия эрткен, ооң түңнелинде 40 ажыг дайынчы болгаш оларның өг-бүле кежигүннери боттарының ажыл-херээн ажыткан. Ниитизи-биле 2025 чылда айыттынган категорияда 170 хамааты-биле «социал керээни» чарган, оларның 90-ы тускай шериг операциязының киржикчилери болгаш 80-зи оларның өг-бүле кежигүнү болган.
Тускай шериг операциязының хоочуннарының профессионал өөредилгезинче онза кичээнгейни салып турар. Эрткен чылын 61 хоочун тараачын-арат ажыл-агыйын башкарарының кыска хуусаалыг курстарын дооскан, чок болган маадырларның чоок тос кижизи даараныкчы кылдыр өөренген. Ажаалга банкызының «Нетология» төлевилели-биле 25 камгалакчы төлевилел удуртукчулары, ужудукчу чок аппараттар операторлары болгаш маркетплейс сайгарлыкчылары кылдыр өөренип алган. Чурттуң болгаш республиканың дээди болгаш ортумак өөредилге черлеринче 100 хире хоочун болгаш оларның өг-бүле кежигүннери болур 30 кижи дужаап кирген.
2025 чылда фонд салбырының деткимчелиг дузазы-биле тускай шериг операциязының 232 хоочуну Тывадан дашкаар санаторлуг-курорт эмнээшкинин база эмчи реабилитациязын эрткен, ооң мурнунда чылга деңнээрге 20 катап хөй. Чөөн-Хемчиктиң муниципалдар аразының эмнелге төвү 802 хоочунга баштайгы эмчи шинчилгезин эрттирген. Фондунуң салбырында республиканың психиатрия эмнелгезинден шилчиткен клиниктиг психолог ажылдап турар. 500 ажыг хоочунга болгаш өг-бүле кежигүннеринге психологтуг деткимчени көргүскен. Ажы-төлдүг өг-бүлелерге психолог-педагогиктиг деткимчени аңгы организастаан.
Россияның Президентизи Владимир Путинниң деткимчези-биле «Ада-чурт камгалакчылары» күрүне фондузу 2025 чылдан эгелеп тускай шериг операциязының хоочуннарынга техниктиг реабилитация дузазы кылдыр адаптивтиг хептерни үлеп эгелээн. Хоочуннарның дилээ езугаар хептерни оларга таарыштыр чагыдып турар. 2025 чылда салбыр шак ындыг хептиң 14 комплектизин үлээн.
Оон аңгыда «Ада-чурт камгалакчылары» фонд Тывадан үш хоочунга хол-биле башкарар автомашиналарны дамчыткан. Бир хоочунну аар өртектиг спортчу протез-биле хандырган, а ийи маадыр спортчу бүрүн идик-хепти болгаш следж-хоккей ойнаар херекселди алган.
2025 чылда тускай шериг операциязының дайынчы хөделиишкиннер үезинде аар кемдээшкиннер алган 20 киржикчиниң чурттаар оран-савазын оларга таарыштыр дерээн. Республикада ниитизи-биле 32 чуртталга бажыңын ынчаар кылган. Тускай шериг операциязының хоочуннарының бажыңнарында «Угаанныг бажың» системаны салып, ажылдаар олуттарын компьютер-биле дерээн. Бо ажыл 2026 чылда база уламчылаар.