Тывада бойдустуң камгалалдыг черлеринче киргени дээш төлевирни бүдүн чылда төлээр

Тыва онза камгалалдыг бойдус девискээрлеринче кирер төлевирлерни эде көрген – 2026 чылдан эгелеп чүгле туристер болгаш аалчылар көвүдей берген үелерде эвес, а бүдүн чыл дургузунда төлевирни алыр. ТР-ниң Арга-арыг болгаш бойдус яамызының саналы езугаар республиканың чазаа май 19-та болган хуралга аңаа хамаарышкан шиитпирни хүлээп алган.

2022 чылда Тыва онза камгалалдыг девискээрлерже кирер төлевирни бир дугаар киирген. Бо хемчег камгалалдыг девискээрлерже кижи бүрүзүнүң кирерин чурумчудуп, ол ышкаш камгалал хемчеглеринге болгаш экологтуг туризм инфратургузуун хөгжүдеринге акшаландырыышкынны хандырар аргалыг. Тодаргайлаарга, «Тыва» бойдус парыгының дөрт девискээри – «Тайга», «Шуй», «Үш-Белдир» болгаш «Шаңчы» участоктарынче походтаары төлевирлиг апарган.

Бо үеге чедир төлевирни туристерниң болгаш дыштаныкчыларның сезоннуг агымынга даянып ап турган.

Сөөлгү үш чылдың арга-дуржулгазындан алырга, камгалалдыг дөрт девискээрге сонуургал элээн өскен. Оон аңгыда, оруктар болгаш харылзаа хөгжүлдези, дыштанылга инфратургузуу, турисчи ачы-дузалар болгаш дыштанып чурттаар чер адырында сезон дургузунда хереглел элээн калбарган. Чижээ, «Тайга» хаак баазазы бүдүн чыл дургузунда ажылдап турар. Кызылчылар часкы үеде маңаа шиштээн эът быжырып, чайын каттап, мөөгүлеп, а күзүн тайга тооруу чыыр дээш кээп турарлар.

Онза камгалалдыг черлерже кижилерниң баары көвүдеп турары-биле, бойдус камгалалының хемчеглери база көвүдээри чугаажок. Ынчангаш Тываның Баштыңы экологтарның камгалалдыг девискээрлерже кирерде төлээр төлевирге сезоннуг кызыгаарлаашкыннарны күш чок болдурар дугайында саналын чөптүг деп санаан. [id360104045|Владислав Ховалыг] ол төлевир чүгле арыг агаар болгаш туристерниң богун аштаары дээш эвес дээрзин демдеглээн. Чыгдынган акша-хөреңги инфратургузуунуң моон-даа соңгаар хөгжүлдезинче, ооң иштинде турисчи баазалар, аалчылар бажыңнары, маршруттар, турисчи черлер, экологтуг кокпалар ажыдарын организастаарынче дээш, оон-даа өске чүүлдерже угланыр.

Төлевир ол-ла хевээр артар болгаш, Россия Федерациязында ажылдаар назылыг чурттакчы чоннуң амыдырап-чурттаарының доктааткан кудуку хемчээлиниң хуузундан санаар. «Тайга» баазазының девискээринге амыдырап-чурттаарының кудуку хемчээлиниң 0,66 хуузу, а «Шуй», «Үш-Белдир», «Шанчы» участоктарже – 3,3 хуу. Ынаар баар күзелдиг улус «Тыва» бойдус парыгының park-tuva.ru/ сайтызындан ол девискээрлерже кирериниң тускай кирер өртектерин айтып каан чөпшээрелди садып ап болур: «Тайга» станциязынче – кижи бүрүзүнге 125 рубль, өске черлерже – кижи бүрүзүнге 625 рубль.

Айыттынган онза камгалалдыг бойдус девискээрлеринде чурттакчылыг черлерниң чурттакчылары база ооң кызыгаарында чыдар чер участоктарының ээлери база хөлезилекчилери ынаар халас кирер. Ол ышкаш арга-арыг камгалаар болгаш катап тургузарынга киржип турар, албан-дужаалдыг кижилерге, бойдус хүрээлелин камгалаар хөй-ниити инспекторлары болгаш экологтуг акциялар эрттирип турар эки турачылар база халас кирер. Оон аңгыда Россия Федерациязының Чазааның 2020 чылдың июль 13-те № 1039 доктаалы езугаар чиигелделиг хамаатыларны төлевирлерден хостаан.