Эрткен неделяда Кызыл биле Сүт-Хөл кожууннарда сөөлгү таварылгалар илереттинген. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг республиканың чурттакчыларынга тайгаже чааскаан үнеринден ойталаарын база аңаа чорааш серемчилелин салбазын сүмелээн.
Тываның Аңныыр күрүне комитединиң ажылдакчылары чурттакчылыг черлерже кирген адыгларны чок кылганын дыңнаткан. Албан чериниң удуртукчузу Артыш Салчактың дыңнатканы-биле алырга, эрткен неделяда дөрт адыгны аткан. Адыглар санын өйлээр дээш, шупту муниципалдыг тургузугларда бригадаларны тургузуп, ажылдаткан.
Тайгада кат-чимистиң болгаш тооруктуң чегей үнгени-биле ол тайылбырлаттынар деп тускай мергежилдиглер дыңнаткан. Аштаан арааттаннар чем дилеп суурларже кирип турар.
Адыглар ижээннээринге белеткенип, семирип алыры-биле сентябрь, октябрьда ам-даа димзенип кылаштаар деп, Владислав Ховалыг МАХ-да бодунуң каналынга сагындырган. Тургустунган айыылды барымдаалап, кижилер-биле озал-ондактарны болдурбас дээш, республиканың Аңныыр күрүне комитединге комплекстиг хемчеглерни ажылдап кылырын, а кожуун даргалары хөй-ниитиге дыңнадыг кампанияларын организастаарын дааскан.
«Регионнуң чурттакчыларынга болгаш аалчыларга тайгаже чааскаан үнмезин сүмелээр-дир бис. Каттап, тооруктаарда бөлүк-бөлүк алгаш чорааны дээре. Харылзажыр телефонун кезээде ап чорууру күзенчиг. Арга-арыгже кирер мурнунда, планнап алганы маршрудун бодунуң кожуунунуң чагыргазынга дыңнадыр. Бодуңарны камнап, кончуг серемчилелдиг болуңар, чаңгыс чер чурттуглар» – деп, В. Ховалыг кыйгырган.
Дириг амытаннарны аъш-чем шыгжаан, бок төгер черлер болгаш аъш-чем артынчылары дээн ышкаш тып алыры белен чүүлдер хаара тудуп турарын арга-арыг инспекторлары чурттакчыларга сагындырган. Ынчангаш араатан дириг амытаннарны хаара тудуп болур байдалдарны тургуспазын чурттакчыларга сүмелеп турар. Бокту болгаш аъш-чем артынчыларын хааглыг саваларже суп азы бажыңынче аппаар херек.
Арга-арыг кирип чорааш, ылаңгыя кежээ болгаш дүне чааскаан кылаштавазын тускай мергежилдиглер сүмелеп турар. Ыттарны багга тудар болза эки, чүге дизе олар адыгны дүвүредип, чурттакчылыг черлерже эккеп болур.
Бир эвес душ болуп дириг амытанга таваржы берзиңерзе, чоокшулап, чурукка тырттырып алырын азы сывырыптарын кыспаңар. Бир эвес адыг силерни көрүп кагза, дүвүревейн, оожум үн-биле чугаалааш, удур туруп алгаш, оожум дедир аткаарлап чоруптуңар. Бодуңарны улуг кылдыр көргүзер дээш, куртка азы рюкзакты бажыңар кырынга көдүрүп ап болур силер.
Бир эвес суур чоогунда тайгадан адыг үнүп келзе, кожууннуң дежурный-диспетчер албанынче азы 112 дугаарлыг телефонче дораан долгаптыңар.
