2030 чылга чедир Тываның эрге-чагырга органнарынга мурнады чорудар ажылдарының бир угланыышкыны дагдыныкчы чорукту хөгжүдери болур.
Тываның чазаа дагдыныкчы ажылды хөгжүдер концепцияны бадылаан. Ооң сорулгазы – хамаатыларның хууда болгаш профессионал өзүлдезин деткиир ажыл-чорудулгага чаңгыс аай хевирлерни ажылдап, ол ышкаш башкыларның болгаш дагдыныкчыларның ролюн болгаш ат-алдарын бедидер.
Дагдыныкчы ажылды сайзырадыр ажыл-чорудулганың координатору кылдыр томуйлаткан ТР-ниң Өөредилге яамызының тускай мергежилдиглери концепцияның төлевилелин ажылдап кылган. Документ бүгү эрге-чагырга органнарынга ажылдың сорулгаларын болгаш айтырыгларын айыткан удуртулга болур.
Концепция езугаар, даанган кижизиниң сайзыралын, ооң күш-ажылга ынакшылын, ажылга болгаш ооң түңнелдеринге харыысалгалыг хамаарылганы чедип алганындан дагдыныкчы ажылдың кол түңнели илереттинер. Хөй националдыг российжи чоннуң үнелиг ужур-чаңчылдарынга хүндүткелдиг хамаарылганы аныяктарга хевирлээринче дагдыныкчы ажыл угланган.
Ол үнелиг чүүлдерниң аразында кижиниң амыдырал-чуртталгазы, ат-алдары, эрге-ажыы болгаш хосталгазы, төрээн чуртунга ынакшылы, хамааты харыысалгазы, Ада-чуртка бараан болуру, бедик мөзү-шынарлыг үлегер-чижек, быжыг өг-бүле болгаш тургузукчу күш-ажыл хамааржыр. Оларның аразында сүлде-сүзүктүң материалдыг чүүлдерден мурнады көөрү салгалдан салгалче дамчып келген үлегерлиг мөзү-шынар, кижиге ынакшыл, кээргээчел сеткил, шынчы чорук, коллективизм, бот-боттарынга дуза болгаш хүндүткел, төөгүлүг сактыышкын, ук-төөгүзүн салгаары база Россияның чоннарының чаңгыс деми бар.
Дагдыныкчы чорукту хамааты ниитилелди болгаш кижи капиталын хөгжүдеринге эң чугула институттарның бирээзи деп санаар. Ону элээн каш хевирлерге боттандырар – арга-дуржулганы аразында хууда үлешкени, коллективтиг, чижээ, бүдүрүлге школа азы колледжти «шефке» алганы дээш, оон-даа өске.
Күрүне болгаш муниципалдыг тургузуглар дагдыныкчы ажылга кол рольду ойнаар ужурлуг деп концепцияның авторлары санап турар. Ынчангаш чоокку чылдарда оларның кол айтырыының бирээзи – өөредилге организацияларының ниити санындан ол үлүгнү 70 хуу чедир улгаттырары көрдүнген. Концепция дагдыныкчыларның ажылын «берге» уруглар болгаш элээдилерче база угландырган. Дагдыныкчылар оларның 10 хире хуузу-биле тускай ажылдарны чорудар.
Концепция-биле кады ону боттандырар хемчеглер планын чазак бадылаан. Ында назы четпээннер-биле бот-тускайлаң профилактиктиг ажылдар чорудар дагдыныкчылар реестрин тургузары кирген. Ол ышкаш тояар чорукка удур ажылдарда киржип турар организациялардан медээлер баазазын база тургузар.
Дагдыныкчылар белеткелиниң болгаш өөредилгезиниң системазын тургузары база чугула. Хамаатыларның болгаш социал бөлүктерниң аңгы-аңгы категорияларынга өөредилге программаларын тургузар, чижээ, ада-иелерге, дайын хоочуннарынга болгаш киржикчилерге, ИТ-специалистерге дээш, оон-даа өске.
Эки турачылар таварыштыр дагдыныкчы чорук институду сайзырап турар болганда, социал деткимче хемчеглерин оларга саналдаары көрдүнген. Оларның аразында аңгы-аңгы мөөрейлер кол черни ээлеп турар.
Тыва 2026 чылда-ла бүгү-россия чергелиг «Дагдыныкчы чорук» мөөрейиниң регионалдыг чадаларын, «Чылдың дагдыныкчызы» номинацияда #МЫВСЕСТЕделегей чергелиг шаңналды, «Дең эргелиглер аразында бир дугаар» деп бүгү-российжи хөй-ниити үнелелиниң шаңналын, «Труд крут» деп студент болгаш ажылчын отрядтар дагдыныкчыларының республика чергелиг фестивальды эрттирер сорулгалыг.
