Августуң 1-ден сентябрь 20-ге чедир республиканың шупту муниципалдыг тургузугларында көдээ ажыл-агый бүдүрүкчүлерин кышты хүр ажар кылдыр, мал чеминиң курлавырын хандырарын чедип алыр.
Тываның Чазаа мал чеминиң белеткел кампаниязын онза хайгааралда алган. Ол ышкаш мал чеминиң белеткелин хайгаарап, айтырыгларны дарый шиитпирлээринге база планнаттынган көргүзүглерниң күүселдезин хынаарынга албан черлер аразының штавын тургускан.
Бо чылын республиканың ажыл-агыйлары 221 муң ажыг тонна сигенни кезип белеткээр ужурлуг. Кызыл, Барыын-Хемчик, Чөөн-Хемчик, Эрзин, Бай-Тайга, Таңды кожууннар эң хөй мал чемин белеткээр планныг.
Мал чеми белеткээр техниканы чөптүг ажыглаарын, хуусааны шөйбезин, мал чемин шыгжаар дүрүмнерни сагыырын, көрдүнмээн байдалдарда ажыглаар чогуур курлавырны тургузарын муниципалитеттерге дааскан. Малдың кыштаглаашкыны хүр менди эртеринге сигенниң шынары дорт салдарлыг болганда, ынаар онза кичээнгейни салыр.
Мал чеминиң белеткел кампаниязының үезинде ТР-ниң Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызының тускай мергежилдиглери мал чемин канчаар белеткеп турарын база сиген шөлдериниң байдалын хынап, кыштагларже сиген чедирилгезин организастап, өртке удур айыыл чок чоруктуң өөредилгезин көдээ ажыл-агый бүдүрүкчүлеринге чорудуп, доктаамал үнүүшкүннерни чорудар.
Тере-Хөлде сиген кезилдези кидин түлүк чоруп турарын кожуун чагыргазы дыңнаткан.