Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Өг-бүле чылын доозуп, Россияда болгаш республикада Ада-чурт камгалакчызының чылын ажытканынга тураскааткан байырлыг хемчегни ажыдып тура, Тыва чаштарның төрүттүнери-биле мурнуку черде регион болуп артканын демдеглээн.
Эрткен чылын Тывага 5600 уруг төрүттүнген, оларның хөй кезии хөй ажы-төлдүг өг-бүлелерде. Чурттакчы чоннуң ортумак назы-хары-биле Россияда эң аныяк регионнарның бирээзи болуп турары – республикада демографтыг байдалдың онзагайында деп ол чугаалаан.
Тывада Өг-бүле чылында республикада өг-бүлелерни, ооң иштинде тускай шериг операциязының киржикчилериниң өг-бүлелерин, ол ышкаш хөй ажы-төлдүг, аныяк болгаш эвээш орулгалыг өг-бүлелерни деткииринче угланган хөй хемчеглерни эрттирген.
Культура, спорт болгаш кадык камгалал албан черлериниң хөй кезии хөй ажы-төлдүг өг-бүлелерге ачы-дузаларны чедирип турар. Сайгарлыкчылар база деткимче хемчеглеринге каттыжып, эм-таң садыгларынга, уруглар болгаш өөредилге төптеринге, эмчи клиникаларынга чиигелделерни көргүскеннер. Оон аңгыда, деткимчениң чаа хемчеглерин база киирген.
– Тускай шериг операциязының киржикчилериниң өг-бүлелеринче онза кичээнгейни салган. Республиканың уруглар лагерьлеринге аңгы квота езугаар оларның ажы-төлүнге халас дыштанылганы организастаан. Бо чылдан эгелеп күрүне болгаш муниципалдыг уруглар садтарынга ажы-төлү барып турар тускай шериг операциязының киржикчилериниң өг-бүлелерин ада-ие төлевирлеринден шуут хостаан бис.
Чаа өөредилге чылындан эгелеп, 5-тен 11-ги класстарга чедир өөреникчилерниң чемненир өртээнге база 1-ден 11-ги класска чедир хөй-ниити транспортунга чоруурунга чаңгыс катап чартык компенсацияны киирер бис. Хөй ажы-төлдүг, инвалид ажы-төлдүг, тускай шериг операция киржикчилериниң өг-бүлелеринге деткимче хемчеглерин калбартырын уламчылаар бис – деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
Тываның Баштыңы эрткен чылдың шупту чедиишкиннерин демдеглеп тура, өг-бүле дээш сагыш човаашкынның чугулазын онзалап, республикада өг-бүлелерге деткимчениң хөй аргаларын ам-даа уламчылаарын айыткан.
– Өг-бүле чылы Тиилелгениң адынга, Ада-чуртунга ынакшылы болгаш шынчы чоруунга, Россияның болгаш Тываның маадырларының маадырлыг чоруунга, чонувустуң эң-не эки чаңчылдарынга ажы-төлдү кижизидеринге биске улуг идигни бээр Россияда болгаш Тывада Ада-чурт камгалакчызының чылынга эстафетаны дамчыткан! Өг-бүле чылын хаап тура, дараазында беш чылда база уламчылаарын саналдап тур мен. Бо чылын эгелээн “Өг-бүле” деп национал төлевилелдиң кезии болур “Өг-бүлениң беш чылы” деп чаа регионалдыг төлевилелди чарлап тур мен – деп, ол медеглээн.
Өг-бүлениң үнелиг чүүлдерин быжыглаарынче угланган чаа “Өг-бүле” национал төлевилелдиң боттанылгазы 2024 чылдан эгелээн. 2025 чылдың январь 1-ден бүгү чуртта болгаш Тывада өг-бүлениң хереглелдерин өөренип көрген, база оларның негелдерин деткииринге таарыштырган хемчеглерлиг чаа эгелээшкиннерни боттандырып эгелээн.
Тываның студентилери буддийжи университеттерде
Дээди өөредилге черлериниң студентилери буддизмниң философиязын, медициназын болгаш сарыг шажын уран чурулгазын өөренип турар.