Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Озвучка выделенного текста
Настройки
Обычная версия
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы
(видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию
Настройки Обычная версия
Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы (видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию

Тываның Баштыңы тарылга сезонунга белеткелди хынаан

12 марта 2026
12

Ниити тарылга шөлү 28,15 муң гектар болза, ооң иштинде 21,7 муң гектарны тараа культураларынга (ниити шөлдүң 77 хуузу) база 6,45 муң гектар шөлге (23 хуу) хөй чылдыг оъттар тарылгазынга көрген.

ТР-ниң көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем сайыды Юрий Оруспай Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгга тарылга кампаниязынга ажыл-агыйларның белеткелин илеткээн.

Тарылга шөлдериниң кол кезиин 12, 2 муң гектарын мал чеминиң культуралары ээлээр, ооң 11,3 муң газынга чаңгыс чылдыг оът-сигенни тарыырын планнаан. Чеди муң гектар шөлдү тараа культураларынга – колдуунда сула, кызыл-тас, арбай, кырлыг-кара болгаш чиңге-тараага аңгылаан. Картофель биле ногаа аймаан 2,9 муң гектар черге тарыыр.

Тываның Баштыңы картофельдиң планын 1,8 катап, а ногаа аймааның планын 1,7 катап өскенин демдеглээн. Ол дээрге республикада аъш-чемниң айыыл чок чоруун быжыглаарынга чугула базым-дыр деп, демдеглээн. Суггарылга комплекизин катап тургуспушаан суггаттыг шөлдерни оон-даа улгаттырары – эң-не чугула ажылдар. 2020 чылдан бээр 13 суггат системазын катап тургускан. 2026 чылда «Барлык» бугазын катап тургузуп, эде чаартырынга, буга оруун аштаарынга, бетон чалдарны септээринге дээш, 18,9 сая рубльди тускайлаан.

Оон аңгыда ниитизи-биле 61,5 сая рубль акша түңүнге 10 төлевилелди: 5306,63 гектар шөлге (55,6 сая рубль) культура-техниктиг хемчеглерлиг сес төлевилелди база 64,83 гектарга (5,9 сая рубль) агро-арга-арыг мелиорациязының ийи төлевилелин боттандырары планнаттынган.

Часкы тарылга кампаниязының үезинде көдээ ажыл-агый бараан бүдүрүкчүлерин херек бүгү курлавырлар-биле хандырар айтырыгларны база хуралга сайгарган. Чижээ, республиканың чазаа үрезин садып алырынга, тарылга камгаладылгазын кылдыртырынга, чемишчидилге садып алырынга дээш, өске-даа чүүлдерни деткиири-биле бюджетте 66 сая рубльди тускайлаан. Оон аңгыда ажыл-агыйларның техниктиг катап чепсеглээшкинин хандырарынче, кадастр ажылдарын чорударынче, агро-арга-арыг мелиорациязы дээш, өске-даа хемчеглерже 68 сая ажыг рубльди шилчиткен.

Яамының дыңнатканы-биле алырга, ниитизи-биле 3150 тонна үрезин херек, ону кожа-хелбээ регионнардан садар. Бо чылын тарылга шөлдериниң хөй кезиинге суданка деп сигенни тарыырын ажыл-агыйларга сүмелээлин сайыт дыңнаткан. Бо чаңгыс чылдыг үнүштү сиген болгаш ногаан чем кылдыр тарып өстүрер. Чаңгыс чай дургузунда суданканы 2-3 катап кезип болур, ол кааңнаашкынга шыдамык болгаш протеин-биле байлак.

Владислав Ховалыг элээн чидиг айтырыгларны боттарының хыналдазынга алыр даалганы кожуун чагырга даргаларынга берген. Ол дээрге үрезин садып алыры, техника аймаан белеткээри, кывар-чаар чүүл хандырылгазы, суггарылга арыктарын болгаш бугаларын аштап-арыглаары, суггатты үе-шаанда хандырар дугайында мелиораторлар-биле керээлерни үе шаанда чарарының айтырыглары-дыр.