TMG news

Тываның Баштыңы тыва дылды кадагалап, сайзырадыр дээш ажылдап чоруур чаңгыс чер чурттугларынга четтиргенин илереткен

8 сентября 2026
22

Россияның Президентиниң Чарлыы-биле сентябрь 8-те Россияның чоннарының дылдар хүнүн бир дугаар демдеглеп эрттирген.

Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Тывага хамаарыштыр алырга, ол чүгле чугаалажырының аргазы эвес, а салгалдар аразында дириг харылзааның, чоннуң бот-тускайлаңының болгаш сүлде-сүзүүнүң байлааның үндезини болур байырлалдың онзагай ужур-утказын демдеглээн.

Владислав Ховалыг тыва дылды камгалаар болгаш делгемчидер талазы-биле республиканың эрге-чагыргазы системалыг ажылды чорудуп турарын демдеглээн: «Дыл политиказының талазы-биле күрүне чөвүлели кол рольду ойнап турар, а бистиң бадылаанывыс 2033 чылга чедир тыва дылды күрүнеден деткиириниң болгаш хөгжүдериниң стратегиязы ол шимчээшкинниң сорулгазы апарган. Ол бистиң лингвистиктиг өнчү-салгалывысты камгалап кадагалаарынга үр хуусаалыг үндезин-дир».

Тываның Баштыңы башкыларга, эртемденнерге, культура ажылдакчыларынга, журналистерге тыва дылдың чаагай чоруу дээш ажылынга өөрүп четтиргенин илереткен: «Силерниң ажылыңар – бистиң республикавыстың келир үезинче улуг салыышкын-дыр» – деп, айыткан.

Россияның чоннарының дылдар хүнү ат-сураглыг шүлүкчү Расул Гамзатовтуң төрүттүнген хүнүнге тураскааттынган эртип турар. Байырлал хүнүнде «Россия – чоннарның бажыңы» бүгү-российжи диктантыны бижээн. Дагестанның болгаш хөй националдыг чогаалдың демдээниң бирээзи болу берген көскү авар шүлүкчүнүң чогаалдарындан үзүндүлер диктантының сөзүглелинде кирген. Сөзүглелди авар дылдан диктант бижииринге таарыштыр очулдурган.

Диктантыны РУВИКИ онлайн-энциклопедияның сайтызында dictant.ruwiki.ru айтыгга бижээн.

Кызылда К.Б. Ондар аттыг Тыва үндезин культура болгаш ус-шеверлер хөгжүдер төпте диктант бижиир шөлдү тускайлаан. 2026 чылда диктантының темазы – Россияда чоннарның чаңгыс деминиң чылы.

Интернет-энциклопедияның тускайлааны: орус, алтай, башкир, бурят, вепс, даг мари, ингуш, калмык, карел, коми, коми-пермяк, хову мари, мокша, эрзя, татар, тыва, удмурт, хакас, чечен, чуваш болгаш якут дээш, 21 дылда диктантының сөзүглели бар.

Редакция TMG