Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Дээди Хуралга Айыткалынга агроүлетпүр комплекизиниң ажылын түңнеп, 2026 чылда адырны мурнады хөгжүдер сорулгаларны айыткан. Көдээ ажыл-агый продукциязын болбаазырадыр инфратургузуун, улуг хемчээлдиг мелиорация ажылдарын база уксаалыг мал ажыл-агыйын хөгжүдеринге кол кичээнгейни салган.
2025 чылда республикага агроүлетпүр комплекизин деткиир талазы-биле чугула хемчеглерни боттандырган. Кол угланыышкыннарның аразында социал-экономиктиг хөгжүлдениң бот-тускай программа шугуму-биле көдээ ажыл-агый болбаазырадылга инфратургузуун тудуп, суггат системаларын катап тургузуп, уксаажыдылга ажыл-агыйының хөгжүлдезин уламчылаар.
2025 чылда программа деткимчези-биле Кызыл биле Улуг-Хем кожууннарга мал согар, эът болбаазырадыр болгаш консервалаар болгаш колбаса кылыглары бүдүрер цехтерни ажыглалче киирген.
Ийи болбаазырадылга төлевилелдери Таңды кожуунда (Улуг-Тей деп черде) чылда дөрт тонна чедир эът болбаазырадып, консервалар бүдүрер модульдуг цех, Кызыл кожуунда чылда 74 тонна чедир хоолулуг мал чеми бүдүрер цех тудуу чоруп турар. Оларны бо чылын дужаар.
Оон аңгыда Бии-Хем кожуунда хары угда бир муң тонна чедир тараа шыгжаар черлиг шаңны ажыдыптар болза, тарылга шөлүнүң хемчээли 70 гектар чедир көвүдеп болур.
Тываның Баштыңы мал чеминиң бүдүрүлгезин хөгжүдери мелиорация-биле дорт харылзаалыг деп демдеглээн. Эрткен чылын Россияның Көдээ ажыл-агый яамызының деткимчези-биле Барлык биле Алаш бугаларын катап тургузар ажылдарны чоруткан, суггат машиналарын садып алган.
«2026 чылга чедир Россияның Көдээ ажыл-агый яамызының бадылааны он төлевилели езугаар 5,6 муң ажыг гектар девискээрге ажыл-чорудулганы чорудар» – деп, Владислав Ховалыг демдеглээн. Аңаа бир муң ажыг гектар шөлдү ээлеп турар Мажалык биле Дүрген суггарылга системаларын чаартыр төлевилелдер кирип турар.
Республиканың суггат четкизин бүрүнү-биле катап тургузар, 2030 чылга чедир суггарылгалыг черлер шөлдерин 42 муң гектар чедир көвүдедир.
Малдың продуктулуг чоруун бедидери-биле республиканың чеди ажыл-агыйлары башкарыкчы эртем институттары-биле кады уксаажыдылга ажылын чорудуп турар. Хой эъди болгаш дүк бүдүрүлгезинде өзүлде демдеглеттинген.