Тываның Чазаа өртке удур онза чурумну сентябрь 6-га чедир узаткан. ТР-ниң Арга-арыг болгаш бойдус ажыглалының яамызы чурттакчылыг черлер чоогунга арга-арыг өрттеринге удур камгалалды күштелдирип, улуг арга-арыг өрттерин болдурбазын айыткан шиитпирни узадырын шиитпирлээн.
Онза чурум үезинде арга-арыгга хамаатыларның болгаш автотранспорт кирери кызыгаарлыг. Барыын-Хемчик, Каа-Хем, Кызыл, Таңды, Тес-Хем, Тожу, Туран, Чадаана, Шагаан-Арыг арга-арыг ажыл-агыйларынга ол хоруглар хамааржыр. Айыттынган девискээрлерже чүгле республиканың арга-арыг яамызының тускай чөпшээрели-биле кирер.
Онза чурум үезинде, арга-арыгга база ол чоок-кавы девискээрлерге одаг кыпсыры, кургаг оът-сиген, бок, бажың чанынга бок өрттедири, айыткан черлерден аңгы черлерге эът ыштап чиири, өжүрбээн сереңги, таакпы артыы болгаш шилдер октаары, өрттениичел материалдар арттырары база хоруглуг. Өртке удур айыыл чок чоруктуң чурумун хажытканы дээш, 10 муңдан 800 муң рубль чедир торгаалдарны онаар.
ТР-ниң Арга-арыг яамызы арга-арыг камгалалынга ол кызыгаарлаашкыннар болгаш шыңгыы негелделер бүрүнү-биле чөптүг деп санап турар. 2025 чылда өрт сезонунда республикага 179 арга-арыг өрттү болган болза, 2026 чылдың эгезинден бээр 71 өрт демдеглеттинген. Эрткен чылын 18,4 муң гектар турганындан бөгүнде 5,5 гектар чедир өрттенген черлер шөлү база эвээжээн. Яамы өрт сезону төнгүжеге арга-арыгга тускай чурумну уламчылаар.
Тываның ниити девискээриниң чартыын арга-арыг ээлеп турар болгаш, ооң экономиказынга, экологиязынга, социал хандырылгазынга үнелиг курлавырларның бирээзи болур. Республиканың арга-арыг фондузунуң ниити шөлү 11 сая ажыг гектар, ооң 3 сая ажыг гектарында пөштер үнген. Россияда пөштүң арга-арыгларның 11 хуузу Тывада.
Апрельдиң 15-тен күш кирген онза чурумну чаңгыс эвес катап узатканын сагындыраал.