Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Кызылга болуп эртер делегей чергелиг IV сарыг шажын шуулганга белеткел ажылдарын боду хайгааралда алган. Эрткен улуг-хүнде ол ээлчеглиг хыналданы чоруткан.
Августуң 9-та профессионал байырлалының хүнү турза-даа, тудугжулар боттарының объектилеринге долу күжү-биле ажылдап, республиканың найысылалының аян-шинчизин чаартып турганнар. Тываның Баштыңы байырлал-биле чаагай күзээшкиннерни күзеп, арга-мергежили, тура-соруу база ажылынга бердингени дээш, тудугжуларга өөрүп четтиргенин илереткен.
Республика Тудугжу хүнүн онза чоргаарал-биле уткуп турар. Тываның тудуг адыры турум өзүлдени көргүзүп, эрткен чылын чуртталга бажыңнарын тударынга төөгүлүг көргүзүглерни чедип алганын ол демдеглээн. Республика тудугну хөгжүткени-биле чуртта беш тергииннерниң санынче кирип, кижи санынга онааштыр дужааган чуртталга шөлүнүң хемчээли-биле шылгараан он регионнуң бирээзи болган.
Шуулган бүдүүзүнде, республиканың найысылалында чаартылга болгаш тудуг ажылдары төнчү чадаже киргенин Владислав Ховалыг социал четкилерде болгаш МАХ-та бодунуң блогунда дыңнаткан. «Кызылдың чурттакчылары хоорай чоорту өскерлип турарын эскергеннер боор: оруктар делгемчип, тротуарларлар чаартынып, ногаан үнүштер көвүдээн. Ам-даа каш хонук бар болгаш, ажылдар ам-даа уламчылаар» – деп, ол дыңнаткан.
Улуг-Хемниң эриинде «Азияның төвү» скульптура комплекизиниң чоогунда, каракка-ла көзүлдүр туттунган салдап турар көвүрүгге база чораан. Бо тудуг чурттакчыларга болгаш туристерге эрик кыдыын таарымчалыг ажыглаар арганы бээр: суг-биле аргыжылганы хандырып, хемелер болгаш катерлерни аңаа тургузуп, пассажирлерни айыыл чок олуртуп алыры эптиг апарган. Ол хемелер доктаар кылдыр кылган черден хем белдиринде Будда бурганынче чедип алыры база белен апаар. Бо хүнде ук объектиде ажылдар доозулган.
Тываның Баштыңы «Россияның спорту» күрүне программазының деткимчези-биле улуг ажылдар чоруп турар Совет Тываның 5 чылы аттыг стадионга база четкен. Трибуналарны чаартып, будаан, херимни үштен дөрт метрге чедир улгаттырган, объектиде электри энергиязының күчү-күжүн улгаттырган. Сарыг шажынның делегей чергелиг шуулганының хемчеглерин эрттиреринге чугула херек техниктиг дериг-херекселдер эрткен дыштаныр хүннерде кээп эгелээн. Владислав Ховалыг дериг-херекселдер чүдүрген бирги чүък машиназы чедип келгенин дыңнаткан.
«Делегейниң көшкүн чоннарының кавайы» театржыткан көргүзүгнүң белеткелинче онза кичээнгейни салган бис. Бо кайгамчык көргүзүгнү тургузар дээш, чырык болгаш үн дериг-херекселдерин эккээр ам-даа ийи чүък машиназын манап тур бис» – деп, ол демдеглээн. Баштыңның чугаазы-биле алырга, «Делегейниң көшкүн чоннарының кавайы» көргүзүг шуулганның бир кезээ апаарындан аңгыда, аалчыларга болгаш республиканың бүгү чурттакчыларынга тускай культурлуг болуушкун болур. Улуг хемчээлдиг оюн-көргүзүгге 800 ажыг артис киржип, тыва культураның каас-чаражын, ханы утказын бараалгадырлар.
«Восток» компания Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузунуң болгаш Тываның Чазааның деткимчези-биле, «Түбтен Шедруб Линг» хүрээ комплекизиниң девискээринде Ламалар корпузунуң тудуун кыска хуусаада тудуп үндүрген. Херек эт-септи садып, салып эгелээн.
Өрээлдериниң ниити шөлү 800 дөрбелчин метр, а тудугнуң бодунуң шөлү 1300 дөрбелчин метрлиг Ламалар чурттаар черде аалчыларга 22 өрээл, ол ышкаш кадыкшылы кызыгаарлыг бөлүктүң кижилеринге тускай дериттинген ийи өрээл бар.
«Ооң-биле чергелештир оруктарны, кижи кылаштаар черлерни чаартып, оран-саваның мурнуу талазын кылып, хоорай көскүзү-биле чаагайжыттынып турар. Бо дээрге чүгле байырлалдарда аян-шинчилиг каасталга эвес, а таарымчалыг хоорай хүрээлеңинче киирген үр чылдарда үлүг-хуувус-тур дээрзин билип алыры чугула» – деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
