“Айлаң кужу” ырлавышаан

    0
    2
    Чогааткан ырлары бүгү Тывага бо хүннерге чедир чаңгыланып турар композитор Каадыр-оол Бегзи хөгжүмге кайгамчыктыг салым-чаяанныг кижилерниң бирээзи чораан. Композиторнуң 80 харын ооң чогааткан ырларынга ынак болгаш ырлап чоруур кижилер бөгүн демдеглеп эрттирип турар.

    Каадыр-оол Моңгушевич 1941 февраль 18-те Чаа-Хөл кожууннуң Ак-Туруг сумузунуң Кара-Суг деп черге төрүттүнген. Бичиизинде өшкү-хой кадарып ырлап чорааш, аялгаларының ужуун төрээн чериниң дагларының чаңгызындан ол илип алган. 1959 чылда Ак-Туруг чеди чыл школазын дооскаш, Кызылдың уран чүүл училищезинче өөренип киргеш, 1963 чылда “композитор” мергежилдиг дооскан.

    Кызылдың уран чүүл училищезинге өөренип тургаш-ла, “Анайларым”, “Чечек”, “Дииңчигеш” дээш элээн каш ырларны бижиирге, олар дораан-на Тывага нептереңгей ырлар болу берген.

    Тываның профессионал композиторларының ийи салгалында Каадыр-оол Бегзи чогаадыкчы ажылы кончуг дүжүткүр болгаш нептереңгей композиторларның бирээзи. Бичии уругларга бижээн “Дииңчигеш” дээш өске-даа ырылары тыва школаларның хөгжүм программазынче кирген.

    Тываның улустуң чогаалчызы Юрий Кюнзегештиң сөзүнге бижээни “Айлаң кужум” деп ыры Тываның улустуң артизи Демир-оол Кежиктиг биле Тываның алдарлыг артизи Надежда Шойгу оларның күүселдезинге тыва телевидениениң экранындан амгы үеде дыңналып турар.
    Каадыр-оол Бегзиниң өөреникчизи, Кызылдың уран чүүл колледжиниң хөгжүм башкызы Томас Моңгуш болгаш композиторнуң ырларынга ынак, чогаадыкчы ажылын билир аныяктар ооң ырларының чыындызын 2018 чылда чырыкче үндүргеннер. Ол кончуг улуг болгаш хөй кижи киржикчилиг ажыл болган.

    Республиканың Пушкин аттыг библиотеказының ажылдакчылары Каадыр-оол Бегзиниң солуннарга парлаттынган ырларын дилеп тыпканнар. Тываның ат-сураглыг ыраажылары Вероника Чооду, Зоя Идам-Сюрюн, Василий Донгак олар композиторнуң ырларының чамдыызының аялгаларын болгаш сөстерин кадагалап арттырганы база дыка дузалаан.

    Композиторнуң төрээн чери Чаа-Хөл кожууннуң суурларынга программазынче Каадыр-оол Бегзиниң ырлары кирген ачы-буян концерттерин көргүзерге, кожууннуң чурттакчы чону ырларның чыындызын үндүреринге херек акша-хөреңгини чыырынга дузалашкан.
    Композитор Каадыр-оол Бегзиниң “Тывада час” деп ырларының чыындызынче ниитизи-биле 91 ырлар кирген. “Тывада часты” чырыкче үндүргени кайгамчыктыг салым-чаяанныг композторнуң чырык адынга мөгейиг болган.
    Реклама