Часкы чайык айыылдыг

    0
    5

    Чылдың-на часкы үеде республиканың девискээринге “Чуга дош” деп операцияны ТР-ниң Хамааты камгалал болгаш онза байдалдар талазы-биле албан чери чорудуп турар. Ооң сорулгазы – чурттакчы чонга дош кырынга айыыл чок чорук дүрүмнерин, эмчи кээрге чедир дуза көргүзерин, ол ышкаш сугга дүшкен кижиге дуза кадарынга тайылбыр ажылдарын чорудары. Шак-ла мындыг профилактиктиг ажылдар часкы болгаш күскү үелерде озал-ондактыг таварылгаларны эвээжедиринге дузалаар.

    Часкы хүннүң херелдеринге хар черже кирип, дош чугалааш, үлдүргей апаар. Часкы үер, чайык чоокшулап эгелээр. Ылаңгыя бо үеде хем, хөөлбек, суглуг черлер чанында чурттап турар кижилерге айыылды тургузуп болур. Кышкы үеде дош кырындан хемни кежир кылаштап өөренген улус, часкы ээрээн доштуң айыылын уттуптар.

    Кыш адакталып турар үеде сөөлгү балыктаашкын, конькиге чуңгулаашкын, дош кырындан хемни кежери эттинмес уржуктарны кылып болур.

    Часкы үер, чайыктың чоокшулаанын башкылар болгаш ада-иелер утпас ужурлуг. Ылаңгыя уруглар хем кыдыынга бо-ла опчок чүүлдерни кылыптар. Улуг кижи бүрүзүнүң хүлээлгези – доп-дораан уругларны доктаадыр, айыыл-халапты болдурбас. Дош бадар үеде суг эриктерни чуй шааптар, эриктер ойлуп дүжер, ынчангаш хемче чоокшулаары айыылдыг.

    Дош кырынга озал-ондак болган таварылгада, сугже дүшкен кижиже үш-беш метр чедир чоокшулавас. Ооң амы-тынын алырда сугдан камгаланыр дээрбекти, хөрек баартыгын, ол ышкаш сугга дүшпес эдилелдерни ажыглап болур. А бир эвес боду сугже дүже берзе, девидевес. Холдарын ийи талазынче чада салгаш, доштуң кыдыынга хөрээ-биле чыдарын оралдажыр, оон дуза дилеп кыйгырар. Дуза кээрге чедир, дош кырынче үнерин оралдажыр.

    Часкы чайык үезинде оваарымчалыг болуңар. Бодуңарны болгаш өскелерни озал-ондактан камгалаңар. Айыыл-халапка таварышкан таварылгада Чаңгыс аай камгалал албанының 01, азы соталыг 112 дугаарже долгаар.

    Реклама