Чоннуң хүлээп алыышкыны

    0
    6
    Чоннуң хүлээп алыышкыны

    Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг хамаатыларның дилеглерин хандырып, ай санында чорудуп турар «чоннуң хүлээп алыышкынын» эрттирген. Бо удаада Бай-Тайга кожууннуң Бай-Тал суурнуң чурттакчызы, Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы Виктор Дандар кайгамчыктыг салым-чаяанныг өг-бүле—Рушевтерниң ат-алдарын мөңгежидер талазы-биле чамдык санал-оналын Тываның Баштыңынга сүмелээн.

    Виктор Сааяевичиниң чугаазы-биле алырга, ийи чыл бурунгаар 2019 чылда сураглыг чурукчу, бистиң чаңгыс чер-чурттуувус, чоргааралывыс Надя Рушеваның чок болганындан бээр 50 чыл болган юбилейи таварыштыр Кызылга бир кудумчуну «Рушевтер кудумчузу» деп адаарын саналдап киирген чагааны «Шын» солунга парлатканын чугаалаан.

    Надя Рушеваның авазы Наталья Ажыкмаа-Рушева Тывага бир-ле дугаар балет артизи деп мергежилди чедип алган сураглыг самчыларның бирээзи.  Эрткен вектиң 1960-1970 чылдарында ол чүгле Москва, Ленинград хоорайлар эвес, Таджикистанга база Моолга ажылдап чурттап чораан болгаш сураглыг «Лебединое озеро», «Кармен» деп балеттерниң солизи чораан. А өг-бүлениң баштыңы Николай Рушев сураглыг чурукчу болгаш бичии Надяга адазының салым-чаяаны дамчып келген бүгүдеге билдингир чурукчу болганын Бай-Тайга кожууннуң Бай-Тал суурнуң чурттакчызы Виктор Дандар онзалап демдеглээш, Кызыл хоорайның бир кудумчузунга Рушевтерниң адын тыпсырын, ол ышкаш ырының болгаш танцының «Саян» ансамблин Тываның бирги балериназы «Наталья Ажыкмаа-Рушева» аттыг ансамбль деп эде адаар талазы-биле санал-оналын дыңнаткан.

    Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы Виктор Дандарның дилээн кичээнгейлиг өөренип көргеш, Рушевтерниң ады-биле республиканың найысылалынга бир кудумчу адаар айтырыгны чүүлдүгзүнген. Мооң мурнунда хоорайның архитекторунуң саналдап турганы ышкаш, оранчок ырак Вавилин ээтпээнде чурттакчылыг сууржугашка эвес, а Кызылдың девискээринге бир кудумчуну эде адаар дугайында санал-оналын киирип, Виктор Сааяевичиниң дилээн хандырар талазы-биле даалганы хоорай чагыргазынга берген.

    50 ажыг чылдар дургузунда тыва көрүкчүге талантызын бараалгатпышаан, республикадан дашкаар хоорайларга база даштыкы чурттарга аалдап чедип чоруур ырының болгаш танцының «Саян» ансамблиниң адын эде адаар, Наталья Ажыкмаа-Рушеваның адын тыпсыр   талазы-биле айтырыгны Тыва Республиканың Культура яамызы деткивээн. Республиканың уран чүүл ажылдакчыларының туружун Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг база чүүлдүг деп көрген болгаш ук саналды киирген хамааты Виктор Дандарга эптиг-чөптүг болгаш делгереңгей харыыны берген.

    — Бежен ажыг чылдар дургузунда ажылдап чоруур Саян» ансамблиниң ат-сывы чүгле Россия Федерациязынга эвес, а бүгү делегейде билдингир. Бо хире хөй чылдар эрткенде, ансабльдиң адын эде адаарга шын эвес  боор. Ооң орнунга Кызылда уругларның хореография школазынга тыпсыр болза чөптүг дээрзин Виктор Дандарга, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг сүмелээн.

    Дараазында Улуг-Хем кожууннуң Хайыракан суурда «Сайзанак» уруглар албан чериниң эргелекчизи Алена Дагбалдай  ясли-садикке септелге чорудар дилеглиг келген. Чүге дизе 1984 чылда ажыглалче кирген олчаан чаңгыс-даа үндезин септелге кылдынмаан, 2 каът уруглар албан черинде одалга системазын чаартыры негеттинип келген. Ылаңгыя бо чылдың кышкы одалга сезонунда уруглар албан черинче барып турар 90 хире чаштарның удуур-чыдар болгаш ойнаар өрээлдеринде  чылыгның чогуур температуразы 13-14 градустан апшайн турар болгаш санитар-эпидемиологтуг негелделерге дүүшпейн турар.

    Дөрт ай бурунгаар, 2021 чылдың июльда чаа томуйлаткан чагырга даргазы Буян Балбак бо айтырыг талазы-биле мооң мурнунда дүвүренчиг медээ келбейн турганын, ону чаа дыңнаанын тайылбырлаан.

    «Херек кырында бо нарын байдал дээш чылдың-на эрге-чагырга органнарынга билдириишкини киирип турган мен. Бо 2021 чылдың май 15-те Тыва Республиканың Өөредилге яамызынче база дилегни киирдим»—деп, Улуг-Хем кожууннуң Хайыракан суурда «Сайзанак» уруглар албан чериниң эргелекчизи Алена Дагбалдай демдеглээн.

    Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг ук айтырыгны Тыва Республиканың Өөредилге яамызынга онза кичээнгейни алырын дааскан болгаш ясли-садикте температураны боду база барып хынап көөрүн аазаан. Ол ышкаш 2023 чылда Россияның Өөредилге яамызының шугуму-биле акшаландырыышкынның түңнелинде үндезин септелге чорудар программаже бо үстүнде ады кирген уруглар албан черин киирериниң дугайында  айтырыгны база чугаалашкан. 

    Мерген Ондар.

    Реклама