Чурукчу Ланзыга тураскаадып

    0
    6

    Тывага чурулга уран чүүлүн хөгжүдеринге бодунуң улуг үлүг-хуузун киирген баштайгы профессионал тыва чурукчу Сергей Ланзының чогаадыкчы ажылынга тураскааткан “Тыва черниң салым-чаяанныг оглу” концертти апрель айның 7-де Кызылда Сергей Пюрбю аттыг улусчу чогаадылга бажыңының сценазынга көргүзери-биле республиканың хөгжүм болгаш ыры уран чүүлүнүң мастерлери белеткеп турар.

    Концерт эгелээр мурнуу чарыында Тываның чурукчуларының чуруктарының болгаш ус-шеверлерниң сиилбип кылган ажылдарының делгелге-садыын эрттирер. Концерттен болгаш делгелге-садыгдан кирген акша-төгерикти баштайгы тыва профессионал чурукчу Сергей Кончукович Ланзының тураскаалын тургузарынга киириштирер.

    Сергей Ланзыга тураскаалды Тыва Арат Республиканың 100 чылын демдеглеп эрттирип турар 2021 чылда найысылал Кызыл хоорайның төвүнге тургузар деп планнаан.

    Сергей Кончукович 1927 чылдың ноябрь айның 3-түң хүнүнде Тес-Хем кожууннуң Чаңгыс-Шиви деп черге малчын араттың өг-бүлезинге төрүттүнген. Самагалдай школазынга өөренип турда-ла, оолдуң чурулгага хандыкшылды илереп келген. Өөрениринге хандыкшылдыг, уран чүүлге салым-чаяанныг оолдар, уругларны Тываның бүгү булуңнарындан чыып өөредип турган Кызылдың каттышкан школазынга чурулга уран чүүлүнүң баштайгы билиглерин Ланзы шиңгээдип ап эгелээн.

    ССРЭ-ден Тывага чаладып келген чурукчу Василий Фадеевич Демин каттышкан школага чурулга башкылап тургаш, Сергей Ланзының чурулгага бир янзы салым-чаяанныын эскерип кааш, ооң-биле чурулга кичээлдерин аңгы эрттирип турган.

    Василий Деминниң сүмелээни-биле 1944 чылда Сергей Ланзыны Свердлов хоорайның чурулга училищезинче Тыва Арат Республиканың Чазаа өөредип чоруткан. Ол училищеден Казань хоорайның уран чүүл училищезинче Ланзы шилчип алгаш, 1949 чылда чедиишкинниг дооскаш, Тываның хөгжүм-шии театрынга чурукчулап ажылдаан. 1953 чылда Ленинградтың Репин аттыг чурулга уран чүүл, скульптура болгаш архитектура институдунче өөренип кирген. Институтту 1959 чылда дооскан соонда ооң чурукчу чогаадыкчы ажылы улам делгеми-биле частып сайзыраан.

    Сергей Ланзы чуруктарынга Тываның чараш агаар-бойдузун, ат-алдарлыг кижилерин, республиканың хөгжүлдезин чуруп арттырган. Социалистиг Күш-ажылдың Маадыры Кандан Үрүлени, ус-шевер даш чонукчузу Раиса Аракчааны, композитор Алексей Чыргал-оолду, Тарыс аржаанны, Хемчиктиң шынаазын, 1950-1960 чылдарда Кызыл хоорайны, республиканың улуг тудугларын тудуп турганын көрүп болур.

    Реклама