«Элээр девискээр»

    0
    2

    Ийи-Тал сумузунуң чону 2017 чылдың дургузунда боттарының сумузунга «Элээр суур» деп чарны чарлап, сумунуң девискээринге арага-дары садары хоруглуг, арагалаашкын турбас деп шиитпирни чон хуралынга бадылап, хүлээп алганнар. Оон бир чыл дургузунда шиитпирниң күүселдезин чорудар дээш шудургу ажылдап, суурнуң девискээринге арагалаашкынны болдурбас, чонну кадык амыдыралче хаара тудар дээш спортчу, культурлуг болгаш ажыл-агыйжы ажылдарны чоруткан. 2018 чылда ол-ла шиитпирин уламчылап, кожуун иштинде «Элээр суур» деп чарын хуусаа чок кылдыр узадыр деп шиитпирни чон хуралынга улаштыр бадылап алганнар.

    «Мен Ийи-Тал суму чагыргазынга ажылдавайн тургаш-ла, ол үеде Бижиктиг-Хая суурнуң чагырыкчызы бодунуң сумузун «Элээр суур» деп чарлап, арагалаашкынга удур ажылды чорудуп турарын дыңнааш, аажок чүүлдүгзүнүп, бистиң сумувуска база ындыг ажылды чоруткан болза деп, амы-хууда бодаар турган мен. Оон харын суму чагырга даргазы кылдыр соңгудуп алгаш, ажылдап эгелээш, чон хуралынга сумуга арагалаашкынга удур демиселден чорудаалыңар чонум, сумувуска «Элээр суур» деп чылды чарлап алыылыңар деп чугаалашкаш, шиитпирни хүлээп алган бис. Ол баштай сумувус иштинге чарлаттынганывыс ол.

    2018 чылда кожуун девискээринде «Элээр суур» деп хуусаа чок кылдыр шиитпирни хүлээп, бадылап алдывыс. Эгезинде харын ийи-чаңгыс кижилер чөпшээрешпейн, удурланып-даа турган, ынчалза-даа чоорту черле чүү-даа чүвеге чаңчыгып, чурумга өөрени бээр болгай. Сумувус чону чогум черле сагылга-чурумнуг, амыдыралчы. Суму девискээринге арага ижер кижилер ийи-чаңгыс турза-даа, чонга көскүлеңнеп, корум-чурум үрээр кижилер турбаан. Сумуга спортчу, культурлуг, азы кандыг-ла бир хемчеглер болурга шупту демнежип тургаш бедик деңнелге эрттирип алырывыс чаңчылчаан.

    Арага эки чүвеге чедирбес деп чүвени угаан-медерелче киир сургап тургаш, чонувус черле элээр чорукка өөрени бээрин чедип алыры ниитилелдиң бирги айтырыы болуру чугула. Сумувуста школавыс, уруглар сады чаартынып, черле ниитизи-биле социал байдалывыс мурнундаазындан оранчок хөгжүп, суму сайзырап турары өөрүнчүг. Мал-маганывыс саны база өзүп, чонувус бажың-балгатты немей тудуп, чурттакчыларывыс саны көвүдеп орар» деп, Ийи-Тал суму чагыргазының даргазы Алдын-оол Монгушович Болат-оол чугаалады.

    Чугаавыс чайгаар декабрь 17-де Тыва Республиканың Баштыңының Дээди Хуралга Айыткалының дугайында «Элээр девискээр» деп чарлаттынган болгаш ам чарлаттынар суму, хоорайны Тыва Чазак 1 миллион акша дузаламчызын чедирер дугайында сайгарылгаже шилчий бердивис. Шынап-ла, чонну деткип, күрүне ажылынга ажылчын олуттар чедишпес-даа болза, амы-хууда амыдыралын сайзырадып, арагалаар чайы чок кылдыр мал, чер ажылынче хаара тудуп, деткимчени бээр болза, арагалаашкын деп кара тамыдан уштунар барымдаа черле туруп, кижилер бир-ле чүвеге сонуургалы оттуп келир.

    Акша деткимчезин алган суму чонун кадык амыдыралче хаара тудуп, ол акша-биле спорт залы, дыштанылга чери, ажык дээр адаанда тренажерлуг шөлчүгеш, азы сумунуң чонунга картошканы арбыдадыр тарып, сигенни хөйү-биле кезип белеткеп алыр аргалыг болур кылдыр трактор-даа садып алыр болза, ол кончуг улуг деткимче болуру чугаажок. Ынчангаш, Ийи-Тал сумузундан үлегерден ап, суму бүрүзү Чазактың Айыткалынга даянып, «Элээр девискээр» деп чарлаттынып, чон арагалаашкынга удур демниг демиселди чорудуп, «көктүг дөңче үнүп», хөгжүлдеже базымны кылыр боор дээрзинге идегеливис салбаалыңар.

    «Улуг-Хем солунннуң медээзи.

    Реклама