Келир үеде болдурбас дээш

    0
    3

    Бай-Тайга кожууннуң Бай-Тал суурнуң чоогунда кыжын доңмас кара-суглар чайындылааш, суур иштинче киир агар деп баарга, дүвү далаш-биле камгалал ажылдары чорудар ышкаш байдалды мооң соңгаар болдурбас хемчеглерни алырын республиканың Бойдус курлавырларының болгаш экология яамызының, Тываның мелиорация болгаш суг ажыл-агыйының эргелелиниң болгаш тус черниң күүседикчи эрге-чагырга органнарының удуртукчуларынга Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол дааскан.

    Бо кыштың 40 градус соок хүннеринде дош болгаш доң черни күчүлүг техника-биле казып, түр үениң камгалал чалдарын кылып, хөй чарыгдалдар үндүрериниң орнунга республиканың девискээринде суглар болгаш хемнерден чурттакчылыг черлерниң камгалалын баш бурунгаар болгаш үндезинии-биле тургузары чугула деп республиканың удуртукчузу санап турар.

    Бай-Тал суурну хөме алыр деп барган чайынды-биле демиселди барык бир ай дургузунда, эрткен чылдың декабрь 21-ден бо хүннерге чедир дүн-хүн чок чорудуп, аңаа хөй кижилерни болгаш машина-техниканы хаара тудуп келген. Тываның Баштыңының даалгазы-биле гидравликтиг аар масканы, экскаватор болгаш аар чүък сөөртүр машиналарны январь 15-те дуза кылдыр чоруткан.

    Тус черниң агаар-бойдузунуң байдалындан тыптып кээп болур озал-ондакты баш бурунгаар тодарадыр ажылдарны чорутпаанындан Бай-Тайга кожууннуң Бай-Тал суурда бергедээшкиннер тургустунган деп Шолбан Кара-оол санап турар. «Ону эрткен чайын үер соонда шинчилээр ужурлуг турган. Үер үезинде хемнерниң эриктери буступ, уннарынга турлуп баткан ыяштар тырылгаш, Тываның шапкын хемнериниң агымы өскерли бээри билдингир-ле болгай” – деп, ол чугаалаан.

    Агаар-бойдустуң суг айыыл-халавынга удур баш бурунгаар хемчеглерни республиканың удуртулгазы шагда-ла ажылдап кылган. Ол хемчеглерни боттандырып чорудар талазы-биле ажылдар хожудап турар.

    “Тыва Республиканың девискээринде сугларның когаралдыг салдарындан чурттакчы чонну болгаш экономика объектилерин 2014-2025 чылдарда камгалалын хандырар» программаны Тыва Республиканың Чазааның 2013 чылдың октябрь 10-да N 603 доктаалы-биле бадылаан, программаже сөөлгү өскерилгелерни 2020 чылдың март 23-те ТР-ниң Чазааның доктаалы-биле киирген.

    Бо программа ёзугаар Чадаана хоорайны, Хорум-Даг, Баян-Тала, Аксы-Барлык, Ак-Туруг, Кызыл кожууннуң Каа-Хем суурну дээш өске-даа элээн каш суурларны чайынды болгаш хар, хемнерниң үер суундан камгалаар чалдарны 2025 чылга чедир тудары көрдүнген.

     

     

    Реклама