Мөге дайынчының чуртунга

    0
    2

    Дайынчы хөделиишкиннерниң киржикчилери хоочуннарның «Дайынчы акы-дуңмалашкы» хөй-ниити организациязы тыва эки турачы, Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, Тыва Арат Республиканың Арзылаң мөгези Доңгак Бегзи-Хуурактың чурту Хендерге сумуга Чеди-Хөл кожууннуң школаларының 5-11 класстарның өөреникчилери мөге оолдарның аразынга тыва национал хүрешке маргылдааны Ада-чурттуң камгалакчыларының хүнү-биле холбаштыр организастап эрттирген.

    Чеди-Хөл кожууннуң школаларының ортумак болгаш үстүкү класстарның мөге оолдарындан тургустунган сес команда маргылдаага киришкен. Команда бүрүзүнде беш мөге бар. Маргылдаа “хана ханаже” деп хевирге эрткен. Дүшкүүрлүг сегиржип алыышкыннарның түңнелинде «Хендерге-1» тергиидеп үнген. «Хендерге-2» команда үжүүр хунаашкаш, ийиги черни ээлээн. Үшкү тиилелгелиг черни «Элегес мөгелери», дөрткү черни «Хову-Аксы оолдары» команда тус-тузунда ээлээннер.

    Тыва эки турачы, Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, Тыва Арат Республиканың Арзылаң мөгези Доңгак Бегзи-Хуурак Хендерге сумуга 1919 чылда төрүттүнген. Ооң 100 харын Хендергениң чону хөй мөге киржикчилиг тыва хүрештиң улуг маргылдаазы-биле демдеглеп эрттирген.

    Арзылаң мөге Доңгак Бегзи-Хуурак Тыва Арат Республиканың революстуг шерииниң эң шыырак мөгелериниң бирээзи чораан. Тываның наадымнарының 128 мөге киржикчилиг 1942-1943 чылдарда маргылдааларынга ийи улай шүглүп үнген.

    1943 чылда Ада-чурттуң дайынынче аъттаныпкан. Тулчуушкун шөлдеринге эрес-маадырлыг мөзү-шынарын көргүскен. Гвардейжи улуг сержант Доңгак Бегзи-Хуурак фронтудан чанып келгеш, Тыва автономнуг областың наадымнарынга хүреш маргылдаазынга катап киржип эгелээн. 1947-1948 чылдарда Наадым хүрештеринге кымга-даа октатпайн, база катап тергиидеп үнгүлээн.

    Арзылаң мөге Доңгак Бегзи-Хуурак Алдар орденниң III-кү чергези, Ада-чурт Дайыны орденниң I-ги болгаш II-ги чергелери болгаш хөй-хөй медальдар-биле шаңнаткан. Ооң адын «Тываның XX чүс чылда алдарлыг кижилери» деп күрүне номунче киир бижээн.

    Реклама