Россияның Президентизиниң парлалга-конференциязы
    Бюджет социал угланыышкынныг

    0
    6

    Россия Федерациязының 2021 чылда болгаш 2022 база 2023 чылдарда планныг үеде бюджедин хүлээп алганын өөренип көөр чүве болза, бо хемчеглер уламчылаары билдингир. А каш чылдар бурунгаар социал чарыгдалдарны кызырар дугайында чугаа чоруп турган болгай. Маңаа хамаарыштыр кандыг тайылбыр берип болур силер. Бюджет социал угланыышкынныг деп чугаалап болур бе? — деп айтырыгга Чурттуң Баштыңы мынчаар харыылаан:

    Бирээде, бүгү айтырыглар бюджеттиң шынарындан хамааржыр. Күрүнениң хүлээп алганы бюджет социал угланыышкынныг болбайн канчаар. Ол шын. Россия Федерациязының Чазаанда коллегаларывыс-биле чоокта чаа Кадык-камгалалы болгаш социал адырларга көрдүнген чарыгдалдарны каш удаа сайгарып, чугаалажып турдувус. Федералдыг бюджеттиң болгаш ОМС—Албан турар ужурлуг медицина камгаладылгазының база регионалдыг бюджеттерниң чарыгдалдарын катай санап көөрүвүске 1,5-1,7 триллион рубльди кадык-камгалалынче үндүрүп турар, өзүлде каракка илдең.

    Оон аңгыда, кадык-камгалал адырынче чарыгдаар 3,6 триллион рубльди ийи аңгы курлавырдан—Федералдыг бюджеттен болгаш ОМС—Албан турар ужурлуг медицина камгаладылгазындан алыр планныг турган бис. Бо чылын 3,9 азы дөрт триллион хире рубльди чарыгдаары көрдүнген. Дараазында чылын бо сан-чурагайлар оранчок көвүдей берип болуру билдингир.

    Бо дээрге шупту чөптүг сан-чурагайлар-дыр. Чыл санында өскерлип турар регионалдыг чарыгдалдарның дугайында чугаалап олур мен, амгы үеде ол 1,6-1,7 триллион рубльга деңнежип турар. Ол дээрге дыка хөй түңнүг болгаш шыңгыы чарыгдалдар-дыр.

    Бир эвес социал адырга хамаарыштыр делгереңгей чугаалаар чүве болза, чыл санында чарыгдалдарның сан-түңү улгадып турар. Бодап көрүңер даан, пандемия үезинде улуг когаралга алыскан экономиканың адырларын деткиир талазы-биле хемчеглерни ап чорудуп, ажылдың угланыышкынын эде көрдүвүс, а ол дээрге биске дыка улуг сан-чурагайлар-дыр: эрткен чылын чурттуң ниити орулгазының 4,5 хуузу болган. Ук сан-түңге бо чылын база бир хуу немежир.

    Бүтпес, боттанмас төлевилелдерже акша-хөреңги үндүрбес-ле болгай бис. Экономиканың буураашкынынга таварышкан адырларын деткип тура, ажылчын олуттарны камгалап арттырып алыры болгаш орулгазы эвээш кижилерниң дугайында бодап турган бис. Олар кымнарыл дээрге, ажы-төлдүг аныяк өг-бүлелер-дир. Шак ынчалдыр социал камгалал эргежок чугула улустуң даңзызын төнчү чокка адап болур. А мен хөйге билдингир көскү чижектерге доктаап көрейн.

    Чаш, чаа төрүттүнген болгаш 3 хар чедир назылыг уругларлыг өг-бүлелерниң даңзызын көвүдеткен бис. Бир дугаар төрүттүнген чаш уруг дээш «Өг-бүле капиталын», иштиг-сааттыг болгаш амыдыралы берге байдалда херээженнерге пособиени база төлеп эгеледивис. Ооң-биле чергелештир 3-тен 7 хар чедир назылыг ажы-төлдүг өг-бүлелер немелде төлевирни ап турар. Акша-хөреңги айтырыгларының талазы-биле белен эвес байдалга таварышкан өг-бүлелерге база 5 муңдан он муң рубль түңнүг акшаларны чаңгыс удаа бердивис.

    Мындыг хевирлиг социал угланыышкынныг хемчеглерге эрткен чылын 4,5 триллион рубльди күрүне чарыгдаан. Бо чылын база бо-ла социал угланыышкынныг хемчеглер уламчылап келген болгай. Оон аңгыда, МРОТ — акша-шалыңның эң кудукку хемчээлин өстүрген. Бир талазында шоолуг эскертинмес, улуг эвес сан-түң болуру-даа чадавас. Ынчалза-даа, акша-шалыңның өзүлдези-биле кады социал төлевирлерниң хемчээли база өзүп эгелээри билдингир. А ону сая-сая кижилер ап турар болгай. Ол хамаанчок пенсияның эде санаашкынынга база ол хамааржыр. Ынчангаш кандыг-даа чигзиниг чок, бюджет социал угланыышкынныг деп чугаалап болур.

    Реклама