Шолбан Кара-Оол: «Чидириг кылып болбас»

    0
    4
    Республиканың мал ажыл агыйының өзээн турузуп турар шээр малдан марттың 23-ке чедир 193,6 муң баш анай-хураганны алган.

    ТР-ниң Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызының медээзи-биле алырга, мал оолдаашкыны чаа-ла эгелээн бол, хууда дузалал ажыл-агыйларында төрүүр малдың 28 % оолдапкан.

    Хой болгаш өшкү ажыл-агыйларынга мал оолдаашкынының кидин-түлүк үези апрельде эгелээр деп, тускай эртемниглер дыңнаткан. Мал оолдаашкынынче 700,7 муң баш төрүүр мал кирген. Малдың чаш төлүн 80 хуу камгалап алыры планнаттынган.

    – Мал ажылының кайы-даа үези чымыштыг, ылаңгыя чазын. Ол үеде мал калбаа-биле төрүп эгелээр. Малчыннар-даа, сакманчылар-даа төрүлдени эки хайгаараар. Ылаңгыя хойлар бо-ла боттары хураганнаптар. Ынчангаш хайгаараары албан. Малдың чаа төрүттүнген чаш төлүнүң думчуунда шаразын аштавас болза, малды оскунуп болур.

    Тыва хойлар чүгле чаңгыс хураган төрүүр болганда, чидириг кылып болбас. Чеже чаш төл камгалап алыр бис, малдың бажы ол хире көвүдээр. Ол дээрге ажыл-агыйга орулга, улаштыр хөгжүүрү-дүр.
    Республикада массалыг мал оолдаашкыны ам эгелеп турар.

    Амдыызында планның үш кезии – 200 муң хире баш анай-хураган алдынган. Апрельде чымыштыг үе болурун тускай эртемниглер дыңнадып турар. Ынчан малчыннарывыс уйгу-чыдын чокка, дүн-хүн дивейн ажылдап кириптер. Байдалды хайгааралда алганын меңээ илеткедилер. Ам, губернатор төлевилелдериниң киржикчилеринче онза кичээнгейни угландырарын диледим. Ылаңгыя малы бир дугаар оолдап турар малчыннарже. Олар ийи чыл эрте бээрге, дараазында киржикчиге 200 баш малын дамчыдар болгай.

    Бир эвес 100 баш төрүүр малдан 60-70 баштан эвээш эвес хураган алыр болза, эгелеп чоруур араттарга эки көргүзүг болур болгаш, өг-бүлелеринге чедимчени хандырып турар апаар. Ол төлевилелдерниң чоокку үеде сорулгазы – ажыл чок чоруктан үнеринге дузалажыры. Төлевилел бодунуң сорулгазын 100 хуу күүседип турар, ону холдан салбас! – деп, Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол Көдээ ажыл-агый яамызының дыңнадыынга хамаарыштыр бодалын илереткен.
    Реклама