Тыва Арат Республиканың 100 чылынга

    0
    0

    Россияга 1917 чылда революстуг болуушкуннар Тыва Арат Республиканың тургустунарынга дорт салдарлыг болганын төөгү бадыткаан.

    Нацияларның бот догуннаар эргезин совет Россияның баштыңы Ленинниң чарлааны ындыг эргени тыва чонга база берген. Тывага совет эрге-чагырганы тургузарда, орус болгаш тыва улустарның аразынга харылзааларны эде көөрү чугула апарган.

    Тыва совет Россияның составынче кирер бе азы бот догуннаан хамаарышпас чурт болур бе деп айтырыгны үзе шиитпирлээри-биле орус болгаш тыва бүгү чурттакчы чоннуң төлээлериниң хуралын чыыр дугайында кыйгырыгны 1918 чылдың апрель 13-те Урянхай крайның советтер чөвүлели үндүрген.
    Хуралды Хем-Белдиринге (амгы Кызылга) чыыр, аңаа арбан бүрүзүнден (10 өг) бир төлээ киржирин саналдаан.

    Тывага өскен, ону бодунуң төрээн чурту деп санап чоруур, Тыва бот догуннаан хамаарышпас күрүне болурунуң талалакчызы Иннокентий Сафьяновка ол хуралды белеткеп чыырын Урянхай крайның советтер чөвүлели даандырганы 1921 чылда тыва күрүне тургустунарынга кончуг салдарлыг болганын төөгү көргүскен. Тыва дылды эки билир Сафьянов аалдарны боду кезип, тыва күрүнениң тургустунарынга хуралдың ужур-утказын тайылбырлап чораан.

    Тыва чурттакчы чоннуң төлээлериниң хуралы 1918 чылдың июнь 14-те болган. Ону Иннокентий Сафьянов башкарып эрттирген. Тыва бот догуннаан күрүне болур, аңаа орус болгаш тыва чоннар эп-найыралдыг чурттаар деп шиитпирни ол хуралга хүлээп алган.

    Орус болгаш тыва чоннарның төлээлериниң 1918 чылдың июнь 16-да болган ниити хуралынга тыва улустуң бот догуннаар чоруун хүлээп көрүп, орус болгаш тыва чоннарның эп-найыралдыг чурттаарының байдалдарын сайгарып чугаалашкан. Ол чугаалажыышкыннар колдуунда ынчангы чидиг айтырыг тараа болгаш сиген шөлдерин орус болгаш тыва чурттакчыларның эптиг-чөптүг ажыглаарының дугайында.
    Тываның бот догуннаан күрүне болурун боттандырып чорударын 1918-1921 чылдарда Тывага болуп эрткен хамааты дайыны үзе кирген.

    Реклама