Тыва поэзияның дээжизи

    0
    2

    Юрий Кюнзегеш,
    Тываның улустуң чогаалчызы.
    * * *
    Суузун харны каш арт ажыр сывыртааштың,
    Шугулдаан хат шуурган болуп хуула берген.
    Дүъште чаа-ла каалама оруктарны
    Дүвү хөме хөртүктээштиң, муңгаштапкан.

    Орук үндүр шанактаныр чорумалды
    Орта манап, хүнзевейн чорупкан мен.
    Шуудун харааш, менче уткуй үнериңде:
    “Шуурган кажан намдаарыл?” – деп айтырбаан сен.

    Кыжын, чайын кайыже-даа аъттаныр дээш,
    Шавылыырже холум сунгаш, ээгип чыда,
    Шак ол хүннү болганчок-ла сактып кээр мен.

    Кыржаң соокта, бедик артка, чүгле ынчан
    Частып келген шеңне чечээ ам-даа меңээ
    Чалар от дег чалбырааштыг көстүп чоруур.
    1957
    * * *
    Хирээ ышкаш бизеңнерлиг,
    Көгерерген бедик сынның
    Хип дег чуга дөзезинче
    Көзенектен көрүп ор мен.

    Сактырымга, ыракта сын,
    Хөлчүңүм сээң аржыылың дег,
    Салгын-сырын аайы-биле
    Хөлбеңейнип кээр дег болду.

    Үрде чарлып, үдештивис,
    А сээң чүрээң мээң-биле
    Үргүлчү-ле кады чорду.

    Ажыл, дышка чоктавазын
    Бодап чор мен. Чедип келгеш,
    Бодуң харын көргей-ле сен.
    1958
    * * *
    Саргатчай
    Дүгтектигниң ындынналган хөңнүнде
    Дүвүренчиг ынакшылдың ыры дег,
    Дүне, хүндүс соксаш дивес саарыгның
    Дүлгээзинниг ырын дыңнап өскен мен.

    Сайлыг элдиң чараш дажы – сайзанак,
    Саргатчайның аяс кылаң дээринде
    Чайга таалап, салдап ойнаан хамнаарак
    Сагыжымда уттундурбаан, эргимим.

    Мурнуу чүкче чанган куштар көргенде
    Муңгаранчыг, чалыы чүрек саргып кээр –
    Харлыг дүвү доюлдурган шуурганның
    Каржы, шугул даажын дыңнап өскен мен.

    Хөртүк-биле сомнап кааным – сарадак
    Көктүг чайның изиинге-даа эривээн.
    Хөлчүңүмнүң ошкап кааны – чалбырааш,
    Көс дег, от дег, чаъска, хатка өшпестээн.

    Хүлер хүрең шырайлыг кыс алгап каан
    Хүннээректээн ынакшылым кавайы,
    Уран ырым, салым-чолум эгези –
    Уруг чаштан өскен черим Саргатчай!
    1972