Тыва поэзияның дээжизи

    0
    0
    Светлана Самбый-оол,
    Тываның чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү.

    ✍🏻Кандыг кончуг ынак чоор мен

    Кандыг кончуг
    Ынак чоор мен, сеңээ чуртум.
    Карактарым
    Кайгап ханмас, эрикпес-тир.
    Кадар-оъттуг
    Кадыр-каскак тайга-сынның,
    Калбак ховуң
    Ырак-чоокка уттунмас-тыр.

    Кандыг кончуг
    Ынак чоор мен, сеңээ чонум.
    Хайыралыг
    Хамык-бүгү чымыш иште,
    Эртен-кежээ
    Эгээртинмес сүрүг малдың
    Ээлерин
    Эргий бодааш, магам ханмас.

    Кандыг кончуг
    Ынак чоор мен, чуртум, чонум.
    Хайыралыг
    Ыдык күжүм силер силер.
    Чурту чокта,
    Чону чокта кым-даа кижи
    Ээн куруг,
    Эң-не, эң-не хоозун хортан.

    * * *
    Төрээн черим дажы-сайы, хөрзүнү-даа,
    Дөгерези сеткилимге чоок, эргим.
    Шурап аккан дамырактар суглары-даа,
    Судал-дамыр ханым ышкаш, меңээ тудуш.

    Арга-эзим, дагларынга, ховузунга,
    Артыш-шаанак айдызап кээр агаарынга,
    Аржаан болган хемнеринге, хөлдеринге
    Авамга дег ынак болгаш, ырлап чор мен.

    * * *
    Эргеленген
    Эжиң хөңнүн өөртүп келир
    Эргим ээлдек
    Энерелдиг сөзүң чокта,
    Орлан чүрээм
    Оңуп түлээн бүрү ышкаш,
    Чалбыраажы,
    Чалымы чок чурттаары ол бе?

    Ханныг чүрээм
    Хайыра чок өрүмней бээр
    Каржы сөзүң
    Халалыг-дыр, түрей бердим.
    Каткы-хөг чок
    Канчап чурттаар, коргунчуг-дур.
    Чок-ла болза,
    Чоруй баайн бе, чогум чүл бо?

    “Ынак мен” деп,
    Солчуп чораан даңгыраавыс
    Сооп калган
    Ыйба хүл бооп эстири ол бе?
    Амыдырал
    Аас-кежии көвүрүг чок
    Агым хем бооп,
    Аравыста чалгааны ол бе?

    * * *
    “Тайга кызы кандыг чор сен,
    Эки бе?” – деп айтыра бээр
    Таан эргим өөрлеримге
    Эргеленген харыым мындыг:

    Бедик черниң төлү болгаш,
    Бергелерге торулбадым.
    Чуңма-тези харап оъттаан
    Чурттуг болгаш, ындыг боор мен.

    Хаттыг, чаъстыг моондак хүннер
    Каш-даа хондур улдап келир.
    Харын силер, өөрүм барда,
    Харык-шинээм хевээр-ле чор.

    Тайга кызы эжиңерге
    Аалдап келир эки хүнде
    Аяк шайны кады чооглап,
    Таптыг хөөреп оргай бис аан.
    Реклама