ЭРЕС МУНУКЧУ

    0
    21

    Найыр — Альбина, Орлан Лапчарларның 3 уруунуң ортуну. Акызы Артыш — 7-ги классчы, дуңмазы Диана 6 харлыг. Боду Кызылдың дугаары 1 школазының 5-ки классчызы. Олар Бии-Хем кожууннуң Сесерлиг суурунда чурттап турарлар. Найыр бичиизинден-не эрестиг, сонуургалдары хөй, сундулуг оол болган. Чугааланып эгелээш-ле, ырлап, эзер бажындан туттунуп, хүрежип эгелээн дээр болза, улуг-ла хөөредиг чок.
    Авазының талазындан ыраажы даай-аваларын дөзеп турары ол боор, чүнү-даа кылып тургаш, каяа-даа ырлап чоруур.
    Эрткен чылын ол Сесерлиг суурга болган «Ийи сылдыс» мөөрейинге киришкен соонда, баштайгы мөгейикчилерин тыпкан.
    Бичиизинден эгелээш-ле, ачазын, кырган-ачазын эдерип, аътка ушкажып чораанындан аңаа ынакшылы одунган. 9 харлыындан эгелеп, чарыш аъдын мунуп, республика, кожуун чергелиг маргылдааларга шаңналдыг черлерни ээлеп келген. Кызыл кожууннуң аът чарыжынга киришкеш, бирги черни чаалап алгаш, бе-биле шаңнаткан. Калчан-шилгизи Найырның бодунуң өнчүзү болган. Ол ооң кулуннаарын четтикпейн манап, ажаап-карактап, камныы-биле өстүрүп турар.
    Чарыш өйү чоокшулап олурда-ла, Найыр аъттарын белеткеп, үе-шаанда чемгерип, суггарып, соодуп эгелей бээр. «Чарыш аъдын мунупкаш халды бээрге, ужуп чоруур ышкаш боор. Чамдыкта удур келген күштүг хатка тынары бергедей бээр. Халдып чорааш бичии-даа кортпас мен, харын-даа ырлап чоруур мен» — деп, эрес аът мунукчузу чоргаарланды.
    Хүреш – ооң база бир улуг сонуургалы. Бир класска өөренип эгелээш-ле, ачазындан хүреш секциязынче чедирерин дилеп эгелээн. Баштай баарга ам-даа бичии өзүп келгеш кээр сен дээн. Чүг­ле 3 класска «Херел» спорт залынга хос­туг хүреш секциязынче чоруп эгелээн. Эгезинде суурунга, кожуунунга, оон рес­­публикага хостуг хүреш маргылдааларынга бодунуң килинге доктаамал шаңналдыг черлерни ап келген. Найыр олимпиадаже киир хүрежир сорулга салып алган. Интернет четкизинден билдингир, ат-алдарлыг спортчуларның хүрештерин көрүп, чараш аргаларын өөренип, белеткелин кошкатпаан. Бот-аңгыланыышкын үезинде хериминиң иштинге эртенниң-не маңнап, сула шимчээшкиннерни кылып турар. Ооң дөзексээр, деңнежиксээр мөгези – хос­туг хүрешке Делегей кубогунуң эдилекчизи Расул Магомедов (Дагестан).
    Найыр Лапчарның өг-бүлези бот-аңгыланыышкын үезинде чалгаараар-даа чай чок. Хостуг үезинде шашкилеп, шыдыраалап, номчуттунуп, херим иштинге бут бөмбүү, хол бөмбүү ойнаарлар. Тарып-өстүрүп турар огородун ажаап-карактажыр, эртенниң-не суггарар, бажың ажылын кылчыр ада-иезиниң улуг дузалакчылары – уруг­лары.

    Аржана ЧАМЗЫРЫН, Чуруктарны хуу архивинден берген.

    #СылдысчыгашСолуну
    #Солун_Сылдысчыгаш

    Реклама