Тывада «Көдээ девискээрлерниң комплекстиг хөгжүлдези» күрүне программазы-биле суурларны чаагайжыдар ажылдар доктаамал чоруп, көдээ чурттакчыларга деткимчени көргүзүп турар.
Бо чылын күрүне программазы езугаар 15 төлевилел боттанып турар. «Көдээ черлерни чаагайжыдары» федералдыг төлевилел езугаар Барыын-Хемчик кожууннуң Кызыл-Мажалык суурда Алдар аллеязының девискээринде скейт-шөлдү туткан. Кызыл кожууннуң Терлиг-Хая биле Чаа-Хөл кожууннуң Ак-Дуруг суурларында уруглар ойнаар чаа шөлдер доозулгалак. Бай-Тайга кожууннуң Тээли база Эрзин кожууннуң Эрзин суурларында универсалдыг ойнаар болгаш спортчу шөлдер тудуу уламчылавышаан.
Улуг-Хем кожууннуң Шагаан-Арыг хоорайда ийи улуг социал объектилерниң: уругларның хөгжүм школазы база универсалдыг спорт залының тудуу чоруп турар. «Көдээ суурларның амгы овур-хевири» төлевилел езугаар ында тудуг ажылдары уламчылавышаан.
150 өөреникчилиг школаның тудуу эрткен чылын эгелээн. Керээ езугаар, керээ чарган хуу сагарлыкчы О.К. Аракчаа бо чылдың ноябрь төнчүзүнге чедир ажылдарны доозар ужурлуг. Амгы үеде объектиде ажылдарның 70 хире хуузу күүсеттинген. Улуг-Хем кожуун чагыргазы болгаш Тываның тудуг яамызы тудугну дүргедедир хемчеглерни ап, ажылдың чорудуун неделя санында илеткээр.
Олимпий кудумчузунуң 2 дугаар бажыңында универсалдыг спорт зал ийи чадага тудары планнаттынган объект. «Өлчей» КХН тудуг чери 2027 чылдың төнчүзүнге чедир залды доозарын хүлээнип алган. Амгы үеде объектиде ажылдарның 14,39 хуузу кылдынган. Ол ышкаш улуг оңгарны казып, таваан кудар ажылдар доозулган, гидроизоляциязын кылган, бетондан таваан салып чоруп турар. Тудуг шөлүн долгандыр түр үениң херимнерин тургускан, аъш-чем кылыр өрээлди аңгылаан, түр када четки шугумнарны шөйген.
Суур чурттакчыларының чурттаар байдалын экижидеринче угланган күрүне программазының аңгы төлевилели ажылдап турар. 2026 чылда Өвүр, Сүт-Хөл, Бай-Тайга, Кызыл, Таңды, Тес-Хем, Каа-Хем кожууннардан чеди өг-бүле ында киржип турар. Алган субсидияларын чаа бажыңнар тударынче азы амгы чуртап олурар черлеринге немей тудуг ажылдарынче ажыглаар. План езугаар ол тудугларны декабрь 1-ге чедир дужаар ужурлуг болгаш, ында ажылдар кидин түлүк.
База ол ышкаш «Көдээ суурларда транспорт инфратургузуунуң хөгжүлдези» федералдыг төлевилел езугаар Эрзин кожууннуң Булуң-Бажы суурже кирер регион болгаш муниципалдыг орук участогунда (4,73 км) септелге ажылдары бо чылын доостур. Эрткен чылын планнаан оруктуң 1,848 километри септеттинган. Амгы үеде «ДСТ» КХН асфальт-бетон тротуарларны салып турар.
Күрүне программазының негелделери езугаар шупту төлевилелдер деткикчилер дузазы-биле боттанып турарын демдеглезе чогуур. Бо чылын «Тардан Голд» база «Перспективтиг даг-руда төлевлелдери» инвестор компаниялары ында идепкейлиг киржип, 47 сая рубль хире акшаны аңгылаан. Төлевилелдерниң ниити түнү 375 сая рубль болган, ооң 299 сая ажыын федералдыг бюджет, 28 сая рубльди республика бюджеди, 792,6 муңун тус чер бюджеттери тускайлап үндүрген.
