Кызыл хоорайның 27 дугаар «Угулза» аттыг уруглар садынга Россияда болгаш Тывада Ада-чурт камгалакчызының чылынга болгаш Россияның эртем хүнүнге тураскааткан «Мээӊ ачам – камгалакчы» деп биче-төлевилелдерниң муниципалдыг мөөрейи өг-бүлелерни чогаадыкчы чорукка, өг-бүлениң үнелиг чүүлдерин быжыглаарынга каттыштырган хемчег болуп эрткенин Национал школа хөгжүдер институт дыңнаткан.
Мөөрейниң сорулгазы – ада кижиниң мөзү-шынар болгаш сүлде-сүзүүнүң күчү-күжүн алгап-мактаары, ол ышкаш өг-бүлениң чаңчылдарын болгаш үнелиг чүүлдерин нептередири. Тыва дыл өөрениринче угланган «Төрээн Тывам» деп программа-биле өөренип турар уруглар болгаш оларның өг-бүле кежигүннери – адалары, авалары, кырган-авалары, кырган-ачалары болгаш өске-даа төрелдери киришкен. Онзагай талазы – өг-бүлелерниң шупту кежигүннери: уруу, оглу, авазы, ачазы, төрелдери болгаш деткимче бөлүктерниң идепкейлиг киржилгези болган.
Киржикчилер боттарының ажылдарын аңгы-аңгы хевирге бараалгатканнар. Өг-бүле бүрүзүнде бичии чаштар ачазының, кырган-ачазының дугайында ырлап, шүлүктеп, төөгү чугаалар чугаалааны онзаланып турар.
Шылгарап үнген ажылдар: 1-ги черге Бады Ооржак, авазы Айлана Борисовна, ачазы Алексей Алексеевичиниң өг-бүлези (Кызылдың 11 дугаар уруглар сады), 2-ги черге Солаңгы Ооржак, авазы Айлаңмаа Семеновна, ачазы Артыш Демир-Маадыровичиниң өг-бүлези (Кызылдың 30 дугаар уруглар сады), 3-кү черге Каң-Хүлер Монгуш, авазы Аюна Андреевна, ачазы Аяс Владимировичиниң өг-бүлези (Кызылдың 28 дугаар уруглар сады) төлептиг болган.
«Келир үениң камгалакчызы» деп атка Алдын Ондар, авазы Ада Жоресовна, ачазы Мерген Викторовичиниң өг-бүлези (4 дугаар уруглар сады), «Тыва дылым – чоргааралым» деп атка Уран-Хээ Хомушку, авазы Айыран Казаковна, ачазы Белек Викторовичиниң өг-бүлези (17 дугаар уруглар сады) төлептиг болганнар.
Мөөрейни Национал школа хөгжүдер институт бедик деңнелге организастап эрттирген.
