Президент Владимир Путинниң федералдыг чазак кежигүннери-биле эрттирген хуралынга Тыва Республиканы шимчевес өнчү тудуу-биле Россияда мурнакчы регионнарның бирээзи кылдыр демдеглээн.
РФ-тиң Чазак Даргазының оралакчызы Марат Хуснуллин чурттакчы чоннуң кижи санынга онааштыр тудуг көргүзүүн ажыр күүсеткен регионнар санында республиканы адаан.
2025 чылда чуртта кижи санынга онааштыр ажыглалче киирген чуртталга бажыңнарының ортумак көргүзүү 0,74 дөрбелчин метр болган. Ол сорулганы Тыва-биле кады 27 регион ажыр күүсеткен, ында ниитизи-биле 1,3 дөрбелчин метр шимчевес өнчүнү дужааган.
Марат Хуснуллинниң чугаазы-биле алырга, республика бодунуң төөгүзүнде ону бир дугаар ону чедип алган. «Тудуг шапкын сайзырап, эки ажылдап турары ол» – деп, Чазак Даргазының оралакчызы Президентиге илеткелинде демдеглээн.
«Тудуг адырында ындыг бедик түңнелдер федералдыг чазак-биле сырый кады ажылдажылганың болгаш бистиң кол эгелээшкиннеривиске Президентиниң хууда деткимчезиниң ачызында чедип алдынган. Бо курлавырлар биске рекордтуг өзүлдени чедип алырынга дузалаан. Бөгүнде чаа чуртталга бажыңнарының кварталдары чүгле планнар эвес, а херек кырында регионнуң овур-хевирин өскертип, чонну шынарлыг чуртталга бажыңнары-биле хандырган тудуглар-дыр» – деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чурттуң удуртулгазының үнелелинге хамаарыштыр чугаалаан.
Республиканың тудуг адырында 2025 чыл рекордтуг чыл болганын ТР-ниң тудуг яамызы дыңнаткан. Чүгле чуртталга бажыңнарын безин 466 муң дөрбелчин метрни дужааган, эрткен чылга деңнээрге 37 хуу хөй. Чуртталга тудуунуң ындыг улуг өзүлдезин колдуунда ийи хуу ставкалыг чиигелделиг ипотека хандырган, ону үш муң ажыг өг-бүле ажыглаан. Күрүне программалары-биле база бажыңнар туттунган, ол бажыңнардан эрткен чылын 75 өскүс уруг квартираны алган (планда 71) база аварийлиг деп санаан бажыңнардан 12 өг-бүлени өскээр көжүрген.
Тыва оон аңгыда социал объектилер тудуун шапкынчыткан. Бай-Хаак, Чодураа, Каа-Хем суурларда, Чадаана биле Кызыл хоорайларда алды чаа школалар туттунган. Бай-Хаакта чаа культура бажыңы ажыттынган, Шагаан-Арыгда уругларның хөгжүм школазының тудуу эгелээн, Кызылда «Тиилелге» спорт-культура төвүн ажыглалче киирген.
2025 чылда республикада ниитизи-биле 200 аңгы-аңгы объектини тудуп, чаагайжыткан. 2025 чылда тудуг ажылдарының ниити хемчээли 33 млрд рубль ашкан, азы эрткен чылга деңнээрге 25 хуу хөй. Инфратургузуг чээлилериниң акша-хөреңгзин хаара тутканы инженерлиг шугумнарны шөйерин база ниитизи-биле шимчевес өнчүнү ажыглалче дужаарын элээн дүргедеткен.
2026 чылда база чаа, улуг сорулгалар салдынган. Социал объектилер тудуундан аңгыда, улуг үлетпүр төлевилелдери немежир: чес болгаш литий казып тывар ийи даг-болбаазырадылга комбинаттарын тудар ажылдарны эгелээри планнаттынган.
