2027 чылда чаагайжыдар объектилерни шилип алыры-биле Бүгү Россияның онлайн-бадылаашкынынга Тываның 55 муң ажыг чурттакчылар киришкен. ТР-ниң Чазак Даргазының оралакчызының хүлээлгезин күүседип турар Артына Бузур-оолдуң удуртуп эрттиргени хурал үезинде бо медээни дыңнаткан. Онза кичээнгейни чогуур бээр үннерден 30 хуу эвээш соңгаан Кызыл хоорай, Таңды биле Эрзин кожууннарже угландырган.
Артына Бузур-оол хожудаңгай кожууннарның удуртулгазынга эки турачыларны хөйү-биле хаара тударын дааскан: «2027 чылда кандыг төлевилел боттандырары чурттакчы бүрүзүнүң берген үнүнден хамааржырын тайылбырлаар херек» – деп демдеглээн.
ТР-ниң Тудуг яамызының илеткелинден алырга, Таңды кожуун 4600 үн бээр планын чүгле 1335 (29,0 хуу) үннү берген, а Эрзин кожууннуң 2600 үн чыыр тургаш, чүгле 685 (26,3 хуу) үннү алган. Кызыл хоорай база «кызыл девискээрже» кирген (25,8 хуу).
Ооң-биле чергелештир элээн каш муниципалитеттер планын чүгле күүсеткен эвес, а ажып эрткен. Эң эки көргүзүглерни Улуг-Хем кожуун (116,7 хуу), Чөөн-Хемчик кожуун (104,8 хуу), Мөңгүн-Тайга кожуун (102,5 хуу), Ак-Довурак хоорай (101,1 хуу) көргүскен. Ол кожууннарның удуртукчулары боттарының чедимчелиг арга-дуржулгазын иштежилеринге дамчыдып, чонну канчаар шимчедип, эки турачылар ажылын дээштиг организастаанын үлешкен.
Эки турачырны хаара тударының айтырыы хуралда кол черни ээлээн. Республика 1645 кижини хаара тудар ужурлуг. «Добро.рф» шөлдүң дыңнатканы-биле алырга, бөгүнге чедир 1338 эки турачы бүрүткеткен. Улуг-Хем кожуун 110 кижини хаара тудар тургаш, 135 эки турачыны бүрүткеп, ол сорулганы долузу-биле күүсеткен чаңгыс муниципалдыг тургузуг кылдыр база катап шылгараан.
Бадылаашкын za.gorodsreda.ru деп федералдыг шөлчүгешке 2026 чылдың апрельдиң 21-ден июнь 12-ге чедир уламчылаар болгаш, бир ай хире хуусаа артканын сагындыраалыңар. Бадылаашкында 19 муниципалдыг тургузуглардан 73 төлевилел киржип турар.
Артына Бузур-оол хуралды түңнеп тура, хожудаңгай муниципалдыг тургузугларга ажылды күштелдирерин Тываның тудуг яамызынга дааскан. Бо ажылдың үре-түңнелинден 2027 чылда республиканың кожуун болгаш хоорайларында бадылаашкынче кирген 73 төлевилелдиң кайы 25-жи боттаныры тодараттынар.
Бо чылын «Чурттаар оран-сава болгаш хоорай хүрээлеңи» национал төлевилелдиң «Таарымчалыг хоорай хүрээлелин тургузары» федералдыг төлевилелиниң боттанылгазы езугаар республикада 31 хөй-ниити шөлдү, ооң иштинде Кызылда Национал парк, Туранда «Тываже кирер хаалга» дээн ышкаш төлевилелдерни боттандырары планнаттынган. «Чаңгыс демниг Россия» партияның эки турачылары бадылаашкынны организастаарынга идепкейлиг дузалажып турар.
