Бии-Хем кожууннуң Аржаан сумузунуң культура одаанга "Энелер" хоочуннар чөвүлелиниң кежигүнү, Тываның алдарлыг малчыны, шүлүкчү Мария Монгуш аныяк-өскенни "Өгбе чагыы өөредиглиг" деп бөлгүмче эвилелдеп, дүк дыдып, ээрер кичээлди эрттирген.
Бурунгу өгбелеривис уругларын бичиизинден тура күш-ажыл кылырынга өөредип, кижизидип чораанын сумунуң энелери эки билир. Аржаан сумунуң хоочуннары боттарының арга-дуржулгаларын аныяк-өскенге, уругларга дамчыдып турары үлегерлиг дээрзин суму чагырга чериниң удуртулгазы онзалап демдеглээн.
Бөлгүмде долу эвес мөөңнээшкинче келдирткен шериг албан-хүлээлгелиглерниң ажы-төлүн база хаара туткан. Ол ышкаш хоочуннар сумунуң школазынга тема аайы-биле ужуражылгаларны доктаамал эрттирип турарлар.
"Энелер" чөвүлели 2014 чылда тургустунган. Ында 12 хоочун бар.
Тываның студентилери буддийжи университеттерде
Дээди өөредилге черлериниң студентилери буддизмниң философиязын, медициназын болгаш сарыг шажын уран чурулгазын өөренип турар.

