Туранда Тывага баштайгы ажыттынган школа чаа өөредилге чылында бирги классчыларны хүлээп алырынга белен.
Төөгүлүг оран-саваның даштыкы хевирин ол-ла хевээр арттырып, амгы үениң негелделерин сагывышаан, долузу-биле чаарткан. Объектини май айда ажыглалче киирген. Өөредилге черинде эрткен чүс чылдың парталарын чагыткан. Аңаа үш класска 70 хире бирги классчы өөренир.
Бии-Хемниң өөредилге эргелелиниң удуртукчузу Чаян Маадының дыңнатканы-биле алырга, школаның үндезин септелгенизин «Темпстрой» кызыгаарлаан харыысалгалыг ниитилел кылган.
– 1908 чылда бо школага аңгы-аңгы назы-харлыг 46 уруг өөренип кирген. Ол ынчан өөредилге чери училище кылдыр санаттынып турган. 1910 чылда өөредилге чери баштайгы өөреникчилерин доостурган.
Школаның оран-савазының үндезин септелгезин Тыва Арат Республикага тыва-орус харылзааларны тургузуп база быжыглаар херекке хөй-ниитижи болгаш политиктиг ажылдакчы Иннокентий Сафьяновтуң уйнуктарының деткимчези-биле эгелээн. Тус черниң тудугжулары объектини үе-шаанда дужааган – деп, Чаян Маады дыңнаткан.
Эрткен чылын Туранның бир дугаар школазының 115 чылын таварыштыр өөредилге чериниң үндезин септелгезин эгелээнин сагындыраал.
