Россияның Президентизи Владимир Путинниң эгелээшкини-биле боттандырган «Узун болгаш идепкейлиг назын» национал төлевилелдиң кадык камгалалының эгеки чадазын эде чаартыр программазы езугаар, Тожу кожуунда эмнелгени септээн, Ий суурда фельдшер-акушер пунктузун туткан.
Тываның кадык камгалал сайыдының бирги оралакчызы Марианна Куулар ыраккы болгаш чедери берге черлерге баштайгы эмчи дузазын хөгжүдери – адырның кол угланыышкыннарының бирээзи дээрзин демдеглээн.
Ий суурда бирги фельдшер-акушер пунктузун 1939 чылда ажыткан, оран-сава ооң эмчизи Галина Федоровнаның ада-иезиниң бажыңынга турган. Ийиги тудуг чоорту эргижиреп-элээн. 1990 чылдарда фельдшер-акушер пунктузунуң бодунуң оран-савазы чок турган, ынчангаш эмчилер аңгы-аңгы бажыңнарга ажылдаар ужурга таварышкан. Кожуун чагыргазы сөөлзүредир ийи аалдыг чуртталга бажыңының бир талазынче фельдшер-акушер пунктузун көжүрген болгаш, бо хүнге чедир аңаа ажылдап турган.
Долаана Серен фельдшер-акушер пунктузун 18 чыл удуртуп келген. Ол беш ажы-төлдүң иези, өөнүң ээзи база эмчи – тус черниң уруглар садында фельдшер болуп ажылдап чоруур.
Тожунуң төп кожуун эмнелгезиниң ажылдакчылары өөрүшкүзүн база үлешкен. Эмнелгеге 40 чыл ажыг ажылдаан эмчи сестралары Урана Тобурак биле Валентина Худер чаартынган эмнелгезиниң дугайында чылыг-чымчак сөстерни чугаалааннар. Эмчи училищезин дооскаш, ырак-узак Тожу кожуунче аъттанып, боттарының салым-чолун, профессионал амыдыралын бо чер-биле холбап, ында артып кааннар.
Кадык камгалалының эгеки чадазын эде чаартыр программа-биле септеттинген эмнелге бо хүнде 17 чылыг, эки дериттинген өрээлдерлиг: тарылга өрээлдери, участок терапевтилери биле уруглар эмчилериниң кабинеттери, невролог, дерматовенеролог, хирург, чаа дериг-херекселдиг диш эмнээр кабинеди, Россияга бүдүрген амгы үениң «Карс» рентген аппараттыг флюография өрээли бар. Шупту өрээлдерде изиг болгаш соок суг бар – ооң мурнунда ындыг таарымчалыг байдал чок турган.
