Ак-Суг чыдымының инвесторунуң деткимчези-биле Тожу кожууннуң Ий сумузунда кожууннуң чурттакчылыг черлерин доктаамал электри энергиязы-биле хандырар 220 Вт «Тоора-Хем» дузалал станциязының тудуун кылыр шөлдү белеткеп турар.
«Чоокку үеде Тожу кожуун бүзүрелдиг төп электри хандырылгазынче шилчиир. Электри шугуму болгаш дузалал станция тудуун акшаландырар Ак-Суг чыдымының инвесторлары-биле дугуржулганы чардывыс» – деп, Владислав Ховалыг МАХ-та бодунуң каналынга дыңнаткан.
Тоора-Хем, Адыр-Кежиг, Ий база Ырбан сумуларны төп электри энергиязы-биле хандырар электри шугумнарының болгаш дузалал станциязының тудуун инвестор – «Кедилиг даг-руда төлевилелдери» акционерлиг ниитилел кылып эгелээн.
Амгы үеде Ий сумузунга дузалал станция тудуу турар шөлде эргежок чугула технологтуг дериг-херекселдерниң сөөртүлгези чоруп турар.
Республиканың бир ыраккы кожуунун электрижидилгези Владислав Ховалыгның республиканың удуртукчузу албан-дужаалга ажылдап эгелээн эгезинден тура чугула айтырыы болуп турар.
2021 чылда республиканың удуртукчузу Электри энергиязы-биле хандырар инвестицияларлыг төлевилелдерниң комплекстиг планын федералдыг деңнелге тургузарын чедип алган. Комплекстиг планда Тываның электри системазының күчүзүн 180-ден 240 МВт чедир өстүрер ужурлуг бедик вольтулуг немелде электри шугумунуң тудуу көрдүнген.
2025 чылда план езугаар «Туран» биле «Кызылская» ийи улуг дузалал станцияны чаарткаш ажылдаткан. Түңнелинде ук станцияларның күжү 330 МВА чедир улгаткан, ол хөй чуртталга бажыңнарын, социал болгаш бүдүрүлге объектилерин тудар арганы бээр. Ооң-биле чергелештир Тываның Баштыңы инвесторлар-биле энергетика инфратургузуунуң тудуунуң айтырыын өөренип көрүп турар. Владислав Ховалыгның саналы-биле, инвесторлар регионнуң социал-экономиктиг хөгжүлдезинче салыышкынны кылыр хүлээлгелиг.
